Gənclik hər bir cəmiyyətin ən dinamik, enerjili və yeniliyə açıq qüvvəsidir. Tarixin bütün mərhələlərində gənc nəsil ölkələrin inkişafında, ictimai dəyişikliklərin həyata keçirilməsində, elm, təhsil və mədəniyyətin tərəqqisində, milli dəyərlərin qorunmasında və dövlətçilik ənənələrinin yaşadılmasında mühüm rol oynayıb.

Bu gün sürətlə dəyişən dünya, rəqəmsal texnologiyaların inkişafı, süni intellektin həyatın müxtəlif sahələrinə nüfuz etməsi, əmək bazarının transformasiyası və yeni peşələrin meydana çıxması gənclərdən daha çevik, yaradıcı, savadlı və təşəbbüskar olmağı tələb edir.

Hər il avqustun 12-də qeyd olunan Beynəlxalq Gənclər Günü gənclərin cəmiyyətin inkişafındakı roluna diqqət yetirilməsi, onların potensialının üzə çıxarılması və qarşılaşdıqları çağırışların müzakirəsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu əlamətdar gün həm də gənclərin yalnız gələcəyin deyil, bu günün də fəal qurucuları olduğunu xatırladır.

Müasir dövrdə gənclər siyasəti yalnız sosial problemlərin həlli ilə məhdudlaşmır. Bu siyasət insan kapitalının formalaşdırılması, yeni nəsil mütəxəssislərin hazırlanması, innovativ düşüncənin inkişaf etdirilməsi, gənclərin ictimai həyatda fəal iştirakının təmin olunması və ölkənin uzunmüddətli inkişafının əsaslarının möhkəmləndirilməsi ilə bağlı strateji istiqamətdir.

Azərbaycan gəncləri dövlət siyasətinin diqqət mərkəzində

Azərbaycanda gənclərə göstərilən dövlət qayğısı ardıcıl və məqsədyönlü siyasətin nəticəsidir. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin siyasi fəaliyyətinin müxtəlif mərhələlərində gənclərin təhsilinə, peşə hazırlığına, intellektual və mənəvi inkişafına xüsusi diqqət yetirilib. Gənclərin keçmiş Sovet İttifaqının aparıcı ali məktəblərində müxtəlif ixtisaslar üzrə təhsil alması gələcək milli kadr potensialının formalaşmasına mühüm zəmin yaradıb.

Müstəqillik illərində bu siyasət yeni məzmun və institusional əsaslar qazanıb. 1994-cü ildə Gənclər və İdman Nazirliyinin yaradılması, gənclər forumlarının keçirilməsi və 2 fevral tarixinin “Azərbaycan Gəncləri Günü” kimi təsis edilməsi gənclərin dövlət siyasətindəki rolunu daha da möhkəmləndirib.

Sonrakı dövrdə dövlət gənclər siyasətinin hüquqi və institusional bazasının gücləndirilməsi, müxtəlif proqram və strategiyaların qəbul edilməsi gənclərin hərtərəfli inkişafı üçün yeni imkanlar yaradıb.

Bu siyasətin əsas məqsədi yalnız gənclərin sosial problemlərinin həlli deyil, onların öz potensialını reallaşdırmasına, cəmiyyətin inkişafında fəal mövqe tutmasına və ölkənin gələcəyinin formalaşmasında məsuliyyətli tərəfdaş kimi çıxış etməsinə şərait yaratmaqdır.

Müasir gənclər siyasəti: ənənədən innovasiyaya

Zaman dəyişdikcə gənclərin qarşısında duran imkan və çağırışlar da yenilənir. Əgər əvvəlki dövrlərdə gənclər siyasətində əsas diqqət təhsil, məşğulluq, sağlamlıq, sosial müdafiə və asudə vaxtın səmərəli təşkilinə yönəlirdisə, müasir mərhələdə bu istiqamətlər rəqəmsal bacarıqlar, innovasiya, sahibkarlıq, startaplar, informasiya təhlükəsizliyi, media savadlılığı, yaşıl düşüncə, beynəlxalq əməkdaşlıq və liderlik kimi yeni sahələrlə tamamlanır. Bu dəyişiklik əmək bazarının tələblərində də özünü göstərir. Bu gün gəncin uğuru yalnız ali təhsil diplomuna malik olması ilə müəyyən edilmir. Rəqəmsal savadlılıq, xarici dil bilikləri, analitik və yaradıcı düşüncə, komanda ilə işləmək, düzgün kommunikasiya qurmaq, problemləri həll etmək və yeni şəraitə uyğunlaşmaq bacarığı müasir əmək bazarında mühüm əhəmiyyət daşıyır.

2015-2025-ci illər üçün qəbul edilmiş Gənclərin İnkişaf Strategiyasında da gənclərin intellektual, mənəvi və fiziki inkişafının dəstəklənməsi, fəal vətəndaşlıq mövqeyinin formalaşdırılması və onların cəmiyyət həyatında iştirakının genişləndirilməsi kimi mühüm istiqamətlər müəyyənləşdirilib. Strategiyanın müddəti başa çatsa da, insan kapitalının inkişafı, innovativ düşüncə, fəal vətəndaşlıq və ictimai iştirak kimi istiqamətlər aktuallığını qoruyur.

Rəqəmsal dövrün gənci və süni intellekt

XXI əsrin gənci texnologiyanın həyatın bütün sahələrinə nüfuz etdiyi bir dövrdə formalaşır. Smartfonlar, sosial şəbəkələr, onlayn təhsil, elektron xidmətlər, rəqəmsal iqtisadiyyat və süni intellekt gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Belə bir şəraitdə rəqəmsal savadlılıq gənclərin əsas bacarıqlarından biridir. Bu anlayış yalnız kompüter və internetdən istifadə etmək bacarığı ilə məhdudlaşmır. İnformasiyanın düzgün axtarılması və qiymətləndirilməsi, saxta məlumatların müəyyənləşdirilməsi, şəxsi məlumatların qorunması, kibertəhlükəsizlik qaydalarına əməl olunması və rəqəmsal imkanlardan təhsil və peşəkar inkişaf məqsədilə istifadə də rəqəmsal savadlılığın mühüm tərkib hissələridir.

Süni intellektin sürətli inkişafı isə gənclər qarşısında yeni imkanlar açır. Təhsil, elm, iqtisadiyyat, idarəetmə, media və digər sahələrdə tətbiq olunan bu texnologiyalar yeni bilik və bacarıqlara ehtiyacı artırır. Əsas məsələ texnologiyadan yalnız istifadə etmək deyil, onun imkanlarından səmərəli, təhlükəsiz və məsuliyyətli şəkildə yararlanmaqdır.

Təşəbbüskar gənc – ideyadan real nəticəyə

Müasir gənclər siyasətində sahibkarlığın, özünüməşğulluğun və innovativ təşəbbüslərin dəstəklənməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bu gün gənc yalnız mövcud iş imkanlarından yararlanan şəxs deyil, həm də yeni iş yeri yaradan, innovativ ideya irəli sürən, startap quran və öz ideyasını sosial və ya iqtisadi layihəyə çevirən fəal tərəf ola bilər. Gənclərdə təşəbbüskarlıq ruhunun formalaşdırılması onların iqtisadi müstəqilliyinin güclənməsinə və cəmiyyətin innovativ inkişafına xidmət edir. Layihə hazırlamaq, biznes ideyasını formalaşdırmaq, maliyyə resurslarını idarə etmək, təqdimat keçirmək və komanda qurmaq bacarıqlarının inkişafı bu baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Könüllülük – sosial məsuliyyət və liderlik məktəbi

Gənclərin cəmiyyət həyatında fəal iştirakının mühüm formalarından biri könüllülükdür. Bu fəaliyyət gənclərdə sosial məsuliyyət, komanda işi, liderlik, ünsiyyət, təşkilatçılıq və problem həlletmə bacarıqlarının formalaşmasına mühüm təsir göstərir.

Könüllülük yalnız ictimai tədbirlərə dəstək vermək deyil, həm də gənc üçün mühüm təcrübə məktəbidir. Sosial, ekoloji, mədəni və digər layihələrdə iştirak edən gənclər yeni bacarıqlar qazanır, komanda ilə işləməyi öyrənir və gələcək peşə həyatında istifadə edəcəkləri praktiki təcrübə əldə edirlər.

Bu baxımdan, könüllülük gənclərin ictimai fəallığının artırılması ilə yanaşı, onların liderlik potensialının üzə çıxarılması üçün də mühüm platformadır.

Gənclər qərarların iştirakçısı kimi

Müasir gənclər siyasətinin əsas xüsusiyyətlərindən biri gənclərin yalnız tədbirlərin iştirakçısı deyil, həm də qərarların formalaşdırılması prosesinin fəal tərəfi kimi qəbul edilməsidir. Gəncin fikrinin dinlənilməsi, təşəbbüslərinin dəstəklənməsi və təkliflərinin real layihələrə çevrilməsi dövlət-gənclər münasibətlərində qarşılıqlı etimadı daha da gücləndirir. Gənclər forumları, debatlar, müzakirələr, ideya müsabiqələri, ictimai dinləmələr və layihə platformaları onların qərarvermə prosesində iştirakını genişləndirən mühüm vasitələrdir. Bu baxımdan, “gənclər üçün” yanaşmasından “gənclərlə birlikdə” yanaşmasına keçid müasir gənclər siyasətinin əsas prinsiplərindən biri kimi qiymətləndirilə bilər.

Gənclərin məşğulluğu və gələcəyin əmək bazarı

Əmək bazarında baş verən dəyişikliklər gənclər qarşısında yeni imkanlarla yanaşı, yeni çağırışlar da yaradır. Bəzi ənənəvi peşələr dəyişir, yeni ixtisaslar meydana çıxır və rəqəmsal bacarıqların əhəmiyyəti artır. Buna görə gənclərin əmək bazarına hazırlığı universiteti bitirdikdən sonra deyil, daha erkən mərhələdən başlamalıdır. Peşəyönümü, karyera planlaması, təcrübə proqramları, təlimlər, işəgötürənlərlə əməkdaşlıq və praktiki bacarıqların inkişaf etdirilməsi gənclərin uğurlu karyera qurmasına mühüm dəstək verir. Müasir gənclər siyasətinin məqsədi yalnız gənci işlə təmin etmək deyil, onun dəyişən əmək bazarında uzunmüddətli rəqabətqabiliyyətliliyini formalaşdırmaqdır.

Sağlam gənclik – güclü gələcək

Gənclərin fiziki və mənəvi sağlamlığı onların hərtərəfli inkişafının mühüm şərtidir. İdman sağlam həyat tərzinin formalaşdırılması ilə yanaşı, intizam, məqsədyönlülük, komanda ruhu və liderlik keyfiyyətlərinin inkişafına da kömək edir. Bu baxımdan, gənclərin idmana cəlb edilməsi, asudə vaxtının səmərəli təşkili və kütləvi idmanın genişləndirilməsi mühüm istiqamətlərdəndir. Sağlam həyat tərzi yalnız fiziki aktivliklə məhdudlaşmır. Düzgün qidalanma, psixoloji rifah, zərərli vərdişlərdən uzaq olmaq, rəqəmsal mühitdən balanslı istifadə və sağlam sosial münasibətlərin qurulması da bu anlayışın mühüm tərkib hissələridir.

İnklüziv gənclik – hər bir gənc üçün bərabər imkan

Müasir gənclər siyasətinin əsas göstəricilərindən biri bütün gənclər üçün bərabər imkanların yaradılmasıdır. Gəncin sosial vəziyyətindən, yaşayış yerindən və fiziki imkanlarından asılı olmayaraq, onun təhsil, inkişaf, idman, mədəniyyət və ictimai fəaliyyət imkanlarına çıxışının təmin edilməsi inklüziv cəmiyyətin formalaşmasına xidmət edir.

Xüsusilə sağlamlıq imkanları məhdud olan gənclərin idmana, mədəni tədbirlərə, könüllülük fəaliyyətinə və sosial layihələrə cəlb edilməsi onların cəmiyyətə inteqrasiyası baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. İnklüzivlik yalnız müəyyən qruplar üçün ayrıca tədbirlərin keçirilməsi deyil, bütün gənclərin ictimai həyatın fəal iştirakçısına çevrilməsi üçün əlçatan və bərabər imkanların yaradılmasıdır.

Naxçıvan gəncliyi – ənənədən gələcəyə, fəallıqdan uğura

Naxçıvanda yaşayan gənclər enerjisi, fəallığı, təşəbbüskarlığı, yaradıcılığı və cəmiyyətə fayda vermək istəyi ilə seçilirlər. Muxtar respublika əhalisinin, təxminən, 23,1 faizini təşkil edən gənclər Naxçıvanın ictimai, sosial, mədəni və iqtisadi həyatında mühüm yer tutur. Regionun qədim tarixi, zəngin mədəni irsi, özünəməxsus coğrafi mövqeyi, milli-mənəvi dəyərləri və müasir infrastrukturu gənclərin dünyagörüşünün formalaşmasına və öz potensiallarını reallaşdırmasına geniş imkanlar yaradır.

Müasir Naxçıvan gəncliyini yalnız bir istiqamətlə xarakterizə etmək mümkün deyil. Onlar təhsil, elm, idman, mədəniyyət, incəsənət, kənd təsərrüfatı, dövlət qulluğu, sahibkarlıq, innovasiya və könüllülük kimi müxtəlif sahələrdə fəal iştirak edərək cəmiyyətin inkişafına öz töhfələrini verirlər. Fərqli fəaliyyət sahələri onları bir məqsəd ətrafında birləşdirir: özünü inkişaf etdirmək, faydalı olmaq və doğma diyarın inkişafında iştirak etmək.

Naxçıvanın zəngin tarixi-mədəni irsi gənclərin milli kimliyinin və vətənpərvərlik duyğularının formalaşmasında mühüm rol oynayır. Bu mənəvi irs müasir bilik və bacarıqlarla birləşərək gənc nəslin həm milli dəyərlərə bağlı, həm də yeniliklərə açıq şəkildə yetişməsinə zəmin yaradır.

Gənclərin sağlam həyat tərzinə cəlb olunması da diqqətçəkən istiqamətlərdəndir. Müasir idman infrastrukturu, Olimpiya İdman kompleksləri, stadionlar, idman zalları və digər obyektlər müxtəlif idman növləri ilə məşğul olmaq üçün imkanlar yaradır. Naxçıvanın dağlıq relyefi və zəngin təbiəti isə yürüş, dağçılıq və digər aktiv fəaliyyətlər üçün əlverişli şərait formalaşdırır. Bu imkanlar gənclərin fiziki sağlamlığı ilə yanaşı, dözümlülük, komanda işi və liderlik bacarıqlarının inkişafına da xidmət edir.

Gənclər müxtəlif peşə sahələrində də cəmiyyətin əsas dayaqlarından biri kimi çıxış edirlər. Əsgər kimi Vətənin müdafiəsində, polis kimi ictimai asayişin qorunmasında, həkim kimi insanların sağlamlığının keşiyində, müəllim kimi gələcək nəslin yetişdirilməsində, mühəndis, hüquqşünas, iqtisadçı, dövlət qulluqçusu və digər peşə sahibləri kimi regionun inkişafında iştirak edən gənclər həyatın müxtəlif istiqamətlərində öz fəaliyyətləri ilə seçilirlər. Kənd təsərrüfatı və digər istehsal sahələrində çalışan gənclər də iqtisadi fəallığın artırılmasına töhfə verirlər.

Naxçıvan gəncliyinin rəngarəngliyini tamamlayan əsas istiqamətlərdən biri yaradıcılıqdır. Musiqi, təsviri sənət, ədəbiyyat, teatr, kino, fotoqrafiya, videoqrafiya, dizayn və digər sahələrdə fəaliyyət göstərən istedadlı gənclər regionun mədəni həyatına öz töhfələrini verirlər. Rəqəmsal texnologiyaların və süni intellektin inkişafı isə onların yaradıcılıq və innovativ ideyalarını həyata keçirməsi üçün yeni imkanlar açır.

Könüllülük də Naxçıvan gənclərinin ictimai fəallığının mühüm istiqamətlərindəndir. Müxtəlif sosial, mədəni, ekoloji, idman və maarifləndirici layihələrdə iştirak edən gənclər həm cəmiyyətə fayda verir, həm də təşkilatçılıq, ünsiyyət, komanda işi, liderlik və məsuliyyət kimi bacarıqlar qazanırlar. Ekoloji aksiyalar, intellektual oyunlar, düşərgələr, idman yarışları, maarifləndirici tədbirlər və yaradıcı təşəbbüslər onların ictimai fəallığının müxtəlif istiqamətlərini əhatə edir.

Muxtar respublikada gənclərin sağlam, savadlı, vətənpərvər, yaradıcı, təşəbbüskar və fəal vətəndaş kimi formalaşması istiqamətində də ardıcıl tədbirlər həyata keçirilir. Naxçıvan Muxtar Respublikası Gənclər və İdman Nazirliyi aidiyyəti qurumlarla əməkdaşlıq çərçivəsində gənclərin şəxsi və peşəkar inkişafına, sağlam həyat tərzinin təşviqinə, asudə vaxtlarının səmərəli təşkilinə, intellektual və yaradıcı potensiallarının üzə çıxarılmasına, könüllülük fəaliyyətinin genişləndirilməsinə və vətənpərvərlik tərbiyəsinə xidmət edən layihə və tədbirlər həyata keçirir.

Beynəlxalq əməkdaşlıq və gənclərin mübadilə proqramlarında iştirakı da bu istiqamətdə mühüm imkanlar yaradır. Təkcə cari il ərzində 26 gəncin ölkə əhəmiyyətli tədbirlərdə və müxtəlif mübadilə proqramlarında iştirakı təmin edilib. Bu cür proqramlar gənclərin beynəlxalq təcrübə qazanmasına, yeni bilik və bacarıqlara yiyələnməsinə və müxtəlif ölkələrin gəncləri ilə əməkdaşlıq əlaqələri qurmasına mühüm töhfə verir.

Bütün bunlar göstərir ki, Naxçıvan gəncliyi tarixindən və milli-mənəvi dəyərlərindən güc alan, müasir dünyanın çağırışlarını qəbul edən, yeni bilik və bacarıqlara açıq, yaradıcı və təşəbbüskar bir nəsildir. Onların enerjisi, ideyaları və fəallığı gələcək Naxçıvanın inkişafı üçün mühüm potensialdır.

Gənclik – Azərbaycanın gələcəyinə aparan yol

Gənclər bu günün enerjisi, sabahın qurucuları və ölkənin gələcək inkişafının əsas insan kapitalıdır. Sürətlə dəyişən dünyada gələcəyin uğurlu cəmiyyətlərini bilik, innovasiya, texnologiya və yaradıcı düşüncə formalaşdıracaq. Bu baxımdan, hər bir gəncin öz üzərində çalışması, yeni bilik və bacarıqlar qazanması, rəqəmsal imkanlardan səmərəli istifadə etməsi və ictimai həyatda fəal iştirak etməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın güclü gələcəyi savadlı, vətənpərvər, sağlam, təşəbbüskar, yaradıcı və sosial məsuliyyətli gənclərin yetişməsindən keçir. Bu gün gənclərə yaradılan imkanlar yalnız onların şəxsi inkişafına deyil, bütövlükdə, cəmiyyətin intellektual, sosial və iqtisadi potensialının gücləndirilməsinə xidmət edir.

Naxçıvan gəncliyi də bu prosesin fəal iştirakçısıdır. Milli-mənəvi dəyərlərindən güc alan, müasir dünyanın çağırışlarını qəbul edən, elmə, texnologiyaya, yaradıcılığa, idmana və ictimai fəaliyyətə açıq olan gənclər doğma diyarın gələcək inkişafında mühüm rol oynayacaqlar.

12 avqust – Beynəlxalq Gənclər Günü münasibətilə bütün Azərbaycan gənclərini təbrik edir, onları bilik və bacarıqlarını daim inkişaf etdirməyə, yeni ideyalar irəli sürməyə, yaradıcı və təşəbbüskar olmağa, milli-mənəvi dəyərlərimizi qorumağa və ölkəmizin inkişafında fəal iştirak etməyə çağırırıq.

Gənclik dəyişən dünyanın enerjisi, cəmiyyətin yenilikçi düşüncəsi və Azərbaycanın gələcəyə gedən yoludur.

Naxçıvan Muxtar Respublikası

Gənclər və İdman Nazirliyinin mətbuat xidməti