2025-ci il Naxçıvan Muxtar Respublikasında mədəniyyət sahəsi üçün yalnız tədbirlərlə yaddaqalan bir dövr deyil, eyni zamanda strateji planlama, institusional inkişaf və mədəni irsin qorunması baxımından mühüm mərhələ kimi tarixə düşdü. İl ərzində Azərbaycan Respublikası və Naxçıvan Muxtar Respublikası Mədəniyyət nazirliklərinin qarşılıqlı fəaliyyəti çərçivəsində həyata keçirilən tədbirlər bu sahənin bütün sferalarını əhatə edib.
Mədəni tədbirlər ili
Naxçıvan Muxtar Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi və tabeliyində olan müəssisələr tərəfindən mədəniyyətin müxtəlif sahələrini əhatə edən çoxsaylı tədbirlər, konsert proqramları, tamaşalar və bədii kompozisiyalar təşkil olunub, silsilə tədbirlər keçirilib. Bu tədbirlər çərçivəsində konsert proqramları, tamaşalar və müxtəlif mövzulu bədii kompozisiyalar tamaşaçılara təqdim edilib, Naxçıvan Muxtar Respublikasında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin səlahiyyətli nümayəndəliyinin təşəbbüsü, Mədəniyyət Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə Naxçıvan şəhərindəki Heydər Əliyev Sarayında “Tağıyev: Neft”, Ordubad Rayon Mədəniyyət Sarayında isə “Tağıyev: Çar” bədii filmlərinin təqdimat mərasimləri keçirilib.
İl ərzində Heydər Əliyev Sarayında Naxçıvanda fəaliyyət göstərən uşaq musiqi və incəsənət məktəblərinə, eləcə də Naxçıvan Dövlət Filarmoniyasına yeni musiqi alətlərinin təqdimetmə mərasimi keçirilib, tədbirdə Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət naziri Adil Kərimli və nümayəndə heyəti iştirak edib. Onu da qeyd etməliyik ki, Naxçıvan Dövlət Filarmoniyası və rayon (şəhər) mədəniyyət idarələrinin tabeliyində fəaliyyət göstərən musiqi kollektivləri tərəfindən Naxçıvan Muxtar Respublikası ərazisində dislokasiya olunmuş hərbi hissə və bölmələrdə, sərhəd zastavalarında xidmət edən əsgər və zabitlər üçün konsert proqramları təqdim edilib.
Teatr səhnələrində yaradıcılıq və uğurlu il
2025-ci ildə teatr sənətinin inkişafı, milli-mənəvi dəyərlərin təbliği və əhalinin mədəni həyata fəal cəlb olunması istiqamətində ardıcıl tədbirlər həyata keçirilib. Belə ki, dövlət teatrları tərəfindən, ümumilikdə, nümayiş etdirilən 262 tamaşanı 22 359 nəfər izləyib. Naxçıvan Dövlət Milli Dram Teatrı klassik və müasir dramaturgiyanı uğurla bir araya gətirərək il ərzində respublika və beynəlxalq miqyaslı festivallarda fəal iştirak edib. Teatrın “Ölülər” tamaşasına görə III yerə layiq görülməsi, Naxçıvan teatr sənətinin nüfuzunun artmasına mühüm töhfə verib.
Naxçıvan Dövlət Kukla Teatrı tərəfindən isə il ərzində 129 tamaşa nümayiş etdirilib ki, bu tamaşaları 10 269 tamaşaçı izləyib. Sosial həssas əhali qrupları üçün təşkil olunan tamaşalar teatrın humanist və maarifləndirici missiyasını ön plana çıxarmışdır. Naxçıvan Dövlət Uşaq Teatrı isə 24 tamaşa ilə 3 301 tamaşaçıya müraciət edərək uşaqlar və gənclər üçün hazırlanmış maarifləndirici, vətənpərvər məzmunlu səhnə əsərlərini uğurla təqdim edib. Bununla yanaşı, xalq teatrlarının fəaliyyəti də diqqətdə saxlanılıb, “Xalq teatrlarının muxtar respublika festivalı-2025” çərçivəsində 4 tamaşa nümayiş etdirilib. Naxçıvan Dövlət Filarmoniyasının solistlərinin Şimali Kiprdə keçirilən Türk Dünyası Novruz Festivalında iştirakı milli musiqimizin beynəlxalq təqdimatı baxımından əlamətdar olub.
Muzeylər kitabxanalar və incəsənət məktəbləri
Ötən il muxtar respublika ərazisində fəaliyyət göstərən muzeylərin işi nəzarətdə saxlanılıb, onların fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi məqsədilə əməli və metodiki köməklik göstərilib. Belə ki, geridə qoyduğumu il ərzində muzeylər 36 4090 ziyarətçi qəbul edib ki, onların da 83 065 nəfəri əcnəbi olub. Muzey fondlarına isə 3 007 yeni eksponat daxil edilib.
Muxtar respublikada fəaliyyət göstərən kitabxanalarda il ərzində 486 mədəni-kütləvi tədbir təşkil olunub, 724 sərgi qurulub. Keçirilən tədbirlər, əsasən, tarixi və əlamətdar günlərə, milli-mənəvi dəyərlərin təbliğinə, görkəmli şəxsiyyətlərin yubileylərinə, vətənpərvərlik və maarifçilik mövzularına həsr edilib. Bu dövrdə kitabxanalara 36 372 nəfər yeni oxucu qeydiyyata alınıb və oxucuların informasiya tələbatının ödənilməsi məqsədilə kitab fondlarından 780 054 nüsxə kitab istifadəçilərə təqdim edilib.
Mədəni irsin qorunması və beynəlxalq əməkdaşlıq
2025-ci ildə Möminə xatun türbəsinin bərpa və konservasiyası üzrə beynəlxalq müqavilə imzalanıb, Ordubadda “Ərbabın iş yeri” tarixi binasının bərpasına başlanılıb. Həmçinin Dövlət Proqramı çərçivəsində 50 tarix-mədəniyyət abidəsi pasportlaşdırılıb, Türkiyə və Avstriya ilə əməkdaşlıq, Türk Əməkdaşlıq və Koordinasiya Agentliyi (TİKA) çərçivəsində təcrübə proqramları mədəni irsin müasir standartlara uyğun qorunmasına töhfə verib.
Beləliklə, 2025-ci il ərzində Naxçıvan Muxtar Respublikasında mədəniyyət sahəsində, xüsusilə teatrlar, muzeylər, kitabxanalar və incəsənət müəssisələri üzrə həyata keçirilən tədbirlər mədəni həyatın canlandırılmasına, milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasına və gələcək nəsillərə ötürülməsinə xidmət etmişdir. Qarşıdakı dövrdə də bu istiqamətdə görülən işlərin davam etdirilməsi və mədəniyyətin inkişafına töhfə verən layihələrin genişləndirilməsi əsas prioritetlər sırasında olacaqdır.
Zəhra VƏLİYEVA
