Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi uğurlu xarici siyasət və məharətli diplomatiya sayəsində ölkəmiz bu gün dünya dövlətləri arasında regional və beynəlxalq münasibətlər sistemində nüfuzuna və təsir imkanlarına görə seçilən mövqeyə sahibdir. Xüsusilə 2020-ci ildə 44 günlük Vətən müharibəsində əldə olunan tarixi Qələbə yalnız ərazi bütövlüyümüzün bərpası ilə yekunlaşmayıb, eyni zamanda respublikamızın beynəlxalq arenadakı mövqelərini daha da gücləndirib və ölkəmizə olan etibarı artırıb. Bu baxımdan, son illərdə dövlət başçımızın mötəbər forum və sammitlərə dəvət alması Azərbaycanın qalib dövlət kimi həyata keçirdiyi balanslı və çoxşaxəli xarici siyasətinə beynəlxalq diqqətin və etimadın açıq göstəricisidir. Prezident İlham Əliyev və Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın aprelin 17-də işə başlayan V Antalya Diplomatiya Forumunda iştirakı da Azərbaycanın yalnız regionda deyil, qlobal miqyasda etibarlı tərəfdaş və təşəbbüskar dövlət kimi qəbul edildiyini bir daha təsdiqləyir.
Antalya Diplomatiya Forumu son illərdə beynəlxalq münasibətlər sistemində mühüm platformalardan birinə çevrilib. Türkiyənin Antalya şəhərində keçirilən bu mötəbər tədbir qlobal çağırışların müzakirəsi, siyasi dialoqun inkişafı və yeni əməkdaşlıq formatlarının formalaşdırılması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Builki foruma 150-dən çox ölkədən 22 dövlət və hökumət başçısı, 14 dövlət və hökumət başçısının müavini, 39-u xarici işlər naziri olmaqla, 50-dən artıq nazir, eləcə də 75-i beynəlxalq təşkilatların nümayəndəsi olmaqla, ümumilikdə, 500-dən çox yüksək səviyyəli şəxs qatılıb. Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın himayəsində, Türkiyənin Xarici İşlər Nazirliyinin ev sahibliyi ilə reallaşan beşinci forumun mövzusu – “Gələcəyi planlaşdırarkən qeyri-müəyyənliklərin öhdəsindən gəlmək” riskləri və imkanları müəyyənləşdirməyi, strategiyalar hazırlamağı və əldə olunan razılaşmaları əməli addımlara çevirməyi tələb edir. Azərbaycan tədbirdə yüksək səviyyəli nümayəndə heyəti ilə təmsil olunur. Üç gün davam edəcək forumda qlobal qeyri-müəyyənliklər və regional proseslər müxtəlif panel iclaslar, interaktiv sessiyalar və ikitərəfli görüşlərlə ətraflı müzakirə edilir. Builki tədbirdə Cənubi Qafqazdakı son vəziyyət də müzakirə ediləcək mövzular arasında yer alıb.
ADF 2026-da dövlət rəsmiləri ilə yanaşı akademiklər, iş dünyasının mütəxəssisləri, media və vətəndaş cəmiyyəti nümayəndələri bir araya gətirilərək qeyri-müəyyənliklərin ən yaxşı şəkildə idarə olunması, qlobal problemlərin həlli və gələcək çağırışlara hazırlıq yolları araşdırılır, mümkün həll yolları barədə fikir mübadiləsi aparılır və ən yaxşı təcrübə nümunələri paylaşılır. Forum çərçivəsində liderlərin panelləri də daxil olmaqla, 40-dan çox tədbir və sessiyanın keçirilməsi nəzərdə tutulur. Belə bir nüfuzlu platformada Azərbaycanın fəal iştirakı ölkənin qlobal siyasətdə artan rolunun göstəricisidir. Məlum olduğu üzrə müasir dövrdə Azərbaycan balanslaşdırılmış və çoxşaxəli xarici siyasət kursu ilə seçilir. Bu siyasətin əsas məqsədi milli maraqların qorunması ilə yanaşı, regionda sabitliyin və əməkdaşlığın təşviqidir. Məhz bu baxımdan, Antalya Diplomatiya Forumu həmin baxışların beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması üçün əlverişli imkan yaradır. Xüsusilə postmüharibə dövründə Qarabağda aparılan bərpa və yenidənqurma işləri, sülh prosesi, yeni nəqliyyat-kommunikasiya əlaqələrinin yaradılması Azərbaycanın gündəliyində əsas yerlərdən birini tutur. Forum çərçivəsində bu istiqamətdə görülən işlərin təqdim olunması beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini regionda yaranan yeni reallıqlara yönəldə bilər.
Forumun Türkiyədə keçirilməsi Azərbaycan üçün əlavə strateji üstünlüklər yaradır. İki ölkə arasında mövcud olan müttəfiqlik münasibətləri bu beynəlxalq platforma sayəsində daha da möhkəmlənir. Azərbaycan və Türkiyə regional və qlobal məsələlərdə oxşar mövqedən çıxış edərək bir-birini dəstəkləyir və ortaq təşəbbüslərlə çıxış edirlər. Bütün bunlar göstərir ki, Antalya Diplomatiya Forumu Azərbaycan üçün yalnız iştirak edilən tədbir deyil, həm də ölkənin qlobal siyasətdə sözünü demək, milli maraqlarını müdafiə etmək və beynəlxalq əməkdaşlığı genişləndirmək üçün mühüm tribuna rolunu oynayır. Azərbaycanın bu platformadakı fəallığı onun gələcəkdə də beynəlxalq münasibətlər sistemində təsir imkanlarını artıracağını deməyə əsas verir.
Azərbaycan üçün ötən il olduğu kimi, builki Antalya Diplomatiya Forumu da yalnız çıxışlar və panel müzakirələri ilə məhdudlaşmayaraq, yüksək səviyyəli ikitərəfli görüşlər və çoxtərəfli təmaslarla yadda qalıb. Tədbir çərçivəsində Prezident İlham Əliyev Türkiyə, Şimali Kipr, Moldova liderləri, Suriyanın keçid dövrü Prezidenti, Pakistanın baş naziri ilə görüşlər keçirib. Bu görüşlər zamanı ikitərəfli münasibətlərin hazırkı vəziyyəti geniş şəkildə təhlil olunub, mövcud əməkdaşlıq mexanizmlərinin daha da təkmilləşdirilməsi və yeni istiqamətlərin müəyyənləşdirilməsi məsələləri diqqət mərkəzində saxlanılıb. Danışıqlarda qarşılıqlı maraqdoğuran siyasi, iqtisadi və humanitar məsələlər ətrafında ətraflı fikir mübadiləsi aparılıb. Xüsusilə enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı, regional əlaqələrin genişləndirilməsi və investisiya imkanlarının artırılması kimi strateji sahələrdə əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi əsas prioritet kimi vurğulanıb. Bununla yanaşı, tərəflər beynəlxalq və regional təşkilatlar çərçivəsində qarşılıqlı dəstəyin gücləndirilməsinin vacibliyini də qeyd ediblər. Forum çərçivəsində keçirilən bu görüşlər bir daha göstərir ki, Azərbaycan qlobal diplomatiya platformalarında fəal iştirak edərək, beynəlxalq tərəfdaşları ilə əlaqələrini davamlı şəkildə genişləndirir və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlıq modelini təşviq edir. Bu isə ölkənin həm regionda, həm də beynəlxalq müstəvidə artan nüfuzunun və etibarlı tərəfdaş imicinin bariz göstəricisidir.
2022-ci ildən etibarən artıq beşinci dəfə təşkil olunan Antalya Diplomatiya Forumu çərçivəsində keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər və panel müzakirələri göstərir ki, bu platformanın əsas məqsədi dünyada baş verən böhranlara dair yeni yanaşmalar irəli sürmək və diplomatik həll yollarına töhfə verməkdir. Azərbaycanın bu beynəlxalq tədbirdə yüksək səviyyədə təmsil olunması və ölkəmizin maraqlarına uyğun müzakirə masalarının təşkili, qalib dövlət kimi artan qlobal nüfuzumuzun bariz göstəricisidir. Ümumilikdə, forum beynəlxalq ictimaiyyəti narahat edən mühüm məsələlərin müzakirəsi, yeni ideyaların formalaşdırılması və qlobal çağırışlara aydınlıq gətirilməsi baxımından əhəmiyyətli bir platforma olduğunu bir daha ortaya qoyur və özünün birləşdirici rolunu nümayiş etdirir.
Nail ƏSGƏROV
