Bu səhər yolumuz Nehrəmə düşür. Qəsəbəyə yaxınlaşdıqca küçələrdəki hərəkətlilik diqqətimizi çəkir. Məktəbli formalarında uşaqlar, onların ardınca tələsən valideynlər, əllərində güllər... Sanki bu gün hamının istiqaməti eynidir. Nehrəm qəsəbəsində inşa olunmuş 3 nömrəli tam orta məktəbin binası qapılarını yenidən uşaqların üzünə açır.
Həyətə daxil olan kimi gözə ilk dəyən məktəb binası deyil, uşaqlar olur. Kimisi atasının əlindən yapışıb ətrafa baxır, kimisi dostunu axtaran gözlərlə izdihamın içində boylanır, kimisi isə yeni formasını düzəldə-düzəldə özünü artıq böyük məktəbli kimi hiss edir. Bir az aralıda anasının əlindən ayrılmaq istəməyən birincinin baxışlarında tərəddüd, yanında dayanmış başqa bir uşağın üzündə isə səbirsizlik görünür. Eyni səhər, eyni məktəb, amma hər uşaq üçün tamam başqa bir hekayə…
Bəlkə də onlar bu günün Nehrəm üçün nə qədər fərqli olduğunu hələ anlamırlar. Onlar üçün bu səhər yeni çanta, ilk zəng, ilk müəllim və yeni dostlar deməkdir. Amma illər sonra geriyə baxanda bu günün yaddaşlarında başqa bir adı olacaq: məktəb həyatlarının başladığı gün.
Biz də uşaqların məktəbin qapısından ilk keçidini, müəllimlərin onları qarşılamasını, valideynlərin üzündəki sevinci, illər sonra xatırlanacaq bu günün ilk anlarını yaxından izlədik.
Məktəbin həyətində gözlərimiz bir az da həyəcanlı görünən bir anaya sataşır. Birinci sinfə qədəm qoyan qızı Məryəmin yanında dayanıb. Üzündəki sevinc sözlərindən əvvəl danışır. Bu gün onun üçün də adi bir gün deyil – övladının məktəbli olduğu, həyatının yeni bir mərhələsinə qədəm qoyduğu gündür. Nuray Neymətova qızının ilk məktəb gününü böyük sevinclə qarşıladığını deyir. Məryəmin məktəbə həvəslə gəlməsi, ilk müəllimi və sinfi ilə tanış olmaq arzusu ananın sevincini daha da artırır. Onun sözlərindən hiss olunur ki, bu günə qızının gələcəyinə açılan ilk qapı kimi baxır.
Məryəmin isə artıq bir arzusu var. O, böyüyəndə müəllim olmaq istəyir. Bu gün ilk dəfə məktəbli formasında sinif otağına daxil olan balaca qızın gələcəklə bağlı arzusu, bəlkə də elə həmin sinifdə başlayır.
Məktəbin binasına daxil olanda bizi həyətdəki səs-küydən tamam fərqli bir ab-hava qarşılayır. Dəhlizlərdə dərsə tələsən şagirdlər, siniflərdən gələn səslər, müəllimlərin uşaqlara yönəltdiyi xoş sözlər... Elə bu mənzərənin içində qarşımıza gülərüz bir şagird çıxır. Dördüncü sinifdə oxuyan Zəhra Həsənova artıq ilk gündən yeni məktəbi özünə doğma hiss etməyə başlayıb. Söhbətə başlayanda üzündəki təbəssüm də, sözlərindəki həvəs də bunu hiss etdirir. Sanki bizi yeni məktəbinə qonaq gələn biri kimi yox, çoxdan tanıdığı bir məkanda qarşılayır.
Zəhra deyir ki, yeni məktəbi çox bəyənir. Sinif otağını, məktəbin ümumi görünüşünü və burada yaradılan şəraiti sevdiyini söyləyir. Onun üçün ən maraqlısı isə məktəbin yeniliyi ilə yanaşı, burada keçəcək günlərin gətirəcəyi yeniliklərdir. Yeni dərs ili onun üçün, sadəcə, başqa bir sinifdə oxumaq deyil, fərqli bir mühitdə yeni xatirələr toplamaq deməkdir.
Söhbət etdikcə hiss olunur ki, Zəhra artıq bu məktəbin ilk gününün həyəcanını geridə qoyub. İndi o, qarşıdakı dərslərin, tənəffüslərin, dostlarla keçiriləcək vaxtın sevincini yaşayır. Bəlkə də illər sonra bu günün ən maraqlı xatirəsi məktəbin açıldığı ilk gün yox, həmin gün sinif qapısından içəri daxil olub özünü yeni məktəbin sakini kimi hiss etdiyi an olacaq.
Zəhra ilə sağollaşanda isə sinifdəki digər uşaqların səsi yenidən eşidilir. Dərs davam edir, amma bu yeni məktəbdə artıq həyat da öz axarına düşür. Bir az əvvəl yeni olan sinif otaqları uşaqların səsi ilə yavaş-yavaş öz yaddaşını yaratmağa başlayır.
Zəhranın sinfindən ayrılıb dəhlizə çıxırıq. Qarşımızda bir-birinin ardınca düzülən sinif qapıları, hər qapının arxasından gələn fərqli səslər var. Bir yerdə uşaqların gülüşü eşidilir, başqa bir sinifdən müəllimin səsi gəlir. Elə bu rəngarəngliyin içində növbəti qapını açırıq. Bu dəfə qarşımızda 41 illik müəllimlik yolunun izlərini daşıyan Həlimə Quliyeva dayanır. İllərdir, ibtidai sinif şagirdləri ilə işləyən müəllimə üçün uşaqların ilk addımlarına şahidlik etmək artıq həyatının ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Hər yeni dərs ili onun üçün bir qədər fərqli başlasa da, sinfə daxil olan uşaqların gözlərindəki həmin ilk həyəcan dəyişmir.
Həlimə xanım deyir ki, müəllimlik yalnız uşaqlara hərfləri, rəqəmləri, oxumağı və yazmağı öyrətməkdən ibarət deyil. İbtidai sinif müəllimi uşağın məktəblə, öyrənməklə, zəhmətlə ilk münasibətini formalaşdıran insanlardan biridir. Bu səbəbdən hər bir uşağa göstərilən diqqətin, deyilən hər bir sözün, verilən hər bir dəstəyin onun gələcəyində iz buraxdığına inanır.
İl ərzində neçə-neçə uşağın ilk müəllimi olub. Bu gün onların arasında müxtəlif peşələrin sahibləri, fərqli yollar seçən insanlar var. Amma hər birinin həyatında bir vaxtlar ilk dəfə əlindən tutub hərf yazdıran, səhvlərinə səbirlə yanaşan, kiçik uğurlarına böyük sevinclə baxan bir ibtidai sinif müəllimi dayanıb.
İndi isə Həlimə müəllimə yeni məktəbdə yeni nəsillə yoluna davam edir. Qarşısında yenə balaca əllər, maraqlı baxışlar, saysız suallar var. O  bu uşaqların yalnız bu gününü deyil, sabahını düşünür. Çünki bu sinif otağında verilən ilk biliklərin, formalaşan ilk vərdişlərin illər sonra onların seçəcəyi yolda öz payı olacaq.
Bəlkə də müəllimliyin ən böyük mənası elə budur: öz adını böyütdüyün uşaqların həyatında görmək. Bu gün onun qarşısında oturan uşaqlar hələ gələcəklərinin necə olacağını bilmirlər. Amma müəllimləri artıq həmin gələcəyə hazırlaşmaları üçün əllərindən gələn hər şeyi etməyə başlayıb.
Məktəbin dəhlizlərindən keçib həyətə çıxanda bir neçə saat əvvəl bu qapıdan içəri daxil olan uşaqların səsi artıq arxamızda qalır. Biz isə Nehrəmdən ayrılarkən bir daha geriyə baxırıq. Dörd il əvvəl yarımçıq qalan bir hekayənin yerində bu gün uşaqların ilk məktəb xatirələri yazılır.
Bəlkə də illər sonra bu məktəbin məzunları ilk zəngin səsini, ilk müəllimlərini, ilk siniflərini xatırlayacaqlar. Bəlkə də bu gün onlar üçün adi görünən anlar zaman keçdikcə ən doğma xatirələrə çevriləcək. Amma bu gün üçün bir həqiqət var: Nehrəm qəsəbəsində 3 nömrəli tam orta məktəbin qapıları yenidən açılıb, siniflər uşaqların səsi ilə dolub və burada yeni hekayələrin ilk səhifəsi yazılıb.

Zəhra VƏLİYEVA