NAXÇIVAN :

18 Aprel 2026, Şənbə

Təbiətin möcüzəsi: göbələk

...

Təbiət hər fəsildə insanı heyrətləndirməyi bacaran saysız-hesabsız möcüzələrlə zəngindir. Bu möcüzələrin içində isə göbələklər xüsusi bir yer tutur. Bəzən sakitcə torpağın altında gizlənən, bəzən isə yağışdan sonra qəfil üzə çıxaraq meşələri bəzəyən bu canlılar həm görünüşü, həm də xüsusiyyətləri ilə insanı düşündürür. Göbələk, sadəcə, qida deyil o, təbiətin sirli və dərin qatlarının canlı sübutudur. Yağışdan sonra torpağın qoxusu ilə birlikdə göbələklərin ortaya çıxması sanki təbiətin nəfəs alması kimidir. Səhərin erkən saatlarında meşəyə üz tutan insanlar üçün göbələk toplamaq təkcə bir məşğuliyyət yox, həm də bir növ ruh rahatlığıdır. Hər addımda torpağın altından boylanan bir göbələk, insanın içində uşaq sevinci oyadır. Sanki təbiət insanlara buradayam deyir, öz səxavətini səssizcə təqdim edir. Göbələklərin ən maraqlı cəhətlərindən biri onların nə bitki, nə də heyvan olmamasıdır. Onlar ayrıca bir aləmə – göbələklər aləminə aiddir. Bu xüsusiyyət onları daha da maraqlı edir. Onlar torpaqda, ağacların üzərində, hətta bəzi hallarda daşların arasında belə yaşaya bilirlər. Bu uyğunlaşma qabiliyyəti təbiətin nə qədər mükəmməl qurulduğunu bir daha sübut edir.

İnsan həyatında da göbələklərin rolu böyükdür. Onlar əsrlərdir, qida kimi istifadə olunur. Müxtəlif növləri ilə mətbəximizi zənginləşdirən göbələklər həm dadlı, həm də faydalıdır. Tərkibində zülal, vitaminlər və minerallar olan bu təbii nemət sağlam qidalanma üçün əhəmiyyətlidir. Lakin burada diqqətli olmaq vacibdir, çünki bütün göbələklər yeyilə bilən deyil. Bəzi növlər zəhərlidir və ciddi təhlükə yarada bilər. Bu səbəbdən göbələk toplamaq bilik və təcrübə tələb edən bir işdir. Göbələk həm də tibbdə öz yerini tapmışdır. Müasir elmdə bəzi göbələk növlərindən dərman hazırlanır. Antibiotiklərin kəşfi də məhz göbələklərlə bağlıdır. Bu isə göstərir ki, təbiət insanlara təkcə qida yox, həm də şəfa mənbəyi təqdim edir. Hər bir göbələk növü özündə bir sirr, bir potensial daşıyır. Göbələklərin estetik tərəfi də danılmazdır. Onların müxtəlif formaları, rəngləri, quruluşları təbiətin bir rəssam kimi işlədiyini xatırladır. Qırmızı başlı, ağ nöqtəli göbələklər sanki nağıllardan çıxmış obrazları xatırladır. Bəziləri zərif və incə, bəziləri isə möhkəm və iri olur. Bu müxtəliflik təbiətin nə qədər zəngin olduğunu bir daha göz önünə sərir. Göbələk toplamaq bir çox insan üçün uşaqlıq xatirələri ilə bağlıdır. Ailə ilə birlikdə meşəyə getmək, səbəti doldurmaq, sonra evə qayıdıb onları təmizləmək – bütün bunlar sadə, amma dəyərli anlardır. Bu proses insanı təbiətə daha da yaxınlaşdırır, onu gündəlik həyatın səs-küyündən uzaqlaşdırır. Göbələk toplamaq səbir, diqqət və təbiətə hörmət tələb edir. Eyni zamanda göbələk bizə bir dərs də verir: görünməyən hər şey dəyərsiz deyil. Bəzən ən qiymətli şeylər torpağın altında, gözlərdən uzaqda gizlənir. Onları tapmaq üçün isə səbir və diqqət lazımdır. Bu, həyatın özü ilə də səsləşir.

Nəticə etibarilə, göbələk təbiətin sadə, amma möhtəşəm bir möcüzəsidir. O həm ekoloji, həm qida, həm də tibbi baxımdan əvəzolunmazdır. Göbələklərə, sadəcə, bir bitki kimi yox, təbiətin bizə təqdim etdiyi bir xəzinə kimi baxmaq lazımdır. Onları qorumaq, düzgün istifadə etmək və dəyərini bilmək hər birimizin borcudur. Təbiət bizə hər zaman səxavətlə yanaşır. Göbələklər isə bu səxavətin ən gözəl nümunələrindən biridir. Sadəcə, baxmağı deyil, görməyi bacaranlar üçün hər bir göbələk torpağın qoynunda gizlənmiş kiçik bir möcüzədir.

Günay HACIYEVA

Nəşr edilib : 13.04.2026 11:54