Bu gün haqqında danışacağımız şəxs Azərbaycan teatr sənətində özünəməxsus yaradıcılıq yolu olan Xalq artisti Həsən Ağasoydur. O artıq uzun illərdir ki, Cəlil Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Dövlət Milli Dram Teatrının səhnəsində müxtəlif xarakterli obrazlar yaradaraq tamaşaçıların rəğbətini qazanıb. Səhnəyə olan sevgisi və sənətə sədaqəti onu Naxçıvan teatr mühitinin tanınmış simalarından birinə çevirmişdir.
Teatr sahəsində böyük uğurlara imza atan Həsən müəllimlə söhbət etmək qərarına gəldik. O, martın 27-də, Beynəlxalq Teatr Günündə dünyaya gəlib.
Bu maraqlı uyğunluq istər-istəməz insanı düşündürür. Sanki həyatın özü onun taleyini əvvəlcədən səhnə ilə bağlayıb. Çünki doğum tarixinin məhz teatr günü ilə üst-üstə düşməsi, sadəcə, bir təsadüf kimi deyil, həm də taleyin incə bir işarəsi kimi görünür. Bəlkə də, elə buna görədir ki, Həsən Ağasoy illərdir, səhnəyə böyük sevgi və sədaqətlə xidmət edir, yaratdığı obrazlarla tamaşaçıların yaddaşında iz buraxmağı bacarır. Onun yaradıcılığına nəzər saldıqda aydın görünür ki, teatr bu sənətkar üçün yalnız bir peşə deyil, həm də həyatının ayrılmaz hissəsidir. Səhnədə yaratdığı hər bir obrazda zəhmət, məsuliyyət və sənətə olan böyük sevgi hiss olunur. Məhz bu xüsusiyyətlər Həsən Ağasoyu Naxçıvan teatr mühitində seçilən və hörmət qazanan sənətkarlardan birinə çevirib.
Həsən Ağasoy 1958-ci il mart ayının 27-də Culfa rayonunun Gülüstan kəndində anadan olub. 1975-ci ildə Culfa şəhərində orta məktəbi bitirdikdən sonra sənətə olan marağı onu M.A. Əliyev adına Azərbaycan Dövlət İncəsənət İnstitutunun Dram və kino aktyorluğu fakültəsinə gətirib.
Tələbəlik illəri Həsən Ağasoy üçün, sadəcə, ali təhsil mərhələsi deyildi. Bu illər onun yaradıcılıq dünyasının formalaşdığı, səhnəyə olan sevgisinin daha da möhkəmləndiyi bir dövr idi. Gənc tələbə üçün hər dərs, hər məşq, hər tamaşa sənətin sirlərinə bir addım da yaxınlaşmaq demək idi. Onun sənət yolunun formalaşmasında böyük rol oynayan müəllimlərdən biri Azərbaycan SSR-in Xalq artisti Rza Təhmasib olub. O, tələbələrinə səhnənin məsuliyyətini, obrazın daxili aləmini anlamağın vacibliyini və tamaşaçı ilə qurulan görünməz bağın əhəmiyyətini öyrədirdi. Həsən Ağasoy sonralar həmin illəri xatırlayarkən bildirir ki, bu dərslər onun aktyor kimi formalaşmasında həlledici rol oynayıb.
Eyni zamanda görkəmli şair və dramaturq Hüseyn Cavidin qızı Turan Cavid tərəfindən keçilən dərslər də gənc aktyorun dünyagörüşünün zənginləşməsinə mühüm təsir göstərib. Turan Cavid tələbələrə Azərbaycan teatrının tarixi, klassik dramaturgiya və səhnə mədəniyyəti haqqında geniş biliklər verir, onları milli teatr ənənələrinə daha dərindən bağlayırdı. 
Beləliklə, tələbəlik illəri onun həyatında yalnız bir təhsil mərhələsi deyil, həm də gələcək yaradıcılıq yolunun bünövrəsinin qoyulduğu unudulmaz bir dövr kimi yadda qaldı. Bu illərdə qazandığı bilik və təcrübə isə sonralar səhnədə yaratdığı obrazların əsas dayağına çevrildi.
Sənətkarın səhnə fəaliyyəti Çingiz Aytmatov və Kaltay Məhəmmədcanovun birgə qələmə aldıqları “Fudzi dağında qonaqlıq” əsərində canlandırdığı İsa bəy Mergenov rolu ilə başlamışdır. Məhz bu rol gənc aktyorun Naxçıvan teatr səhnəsində özünü təsdiqləməsi üçün atdığı ilk ciddi addımlardan biri olmuşdur. O, səhnəyə hər çıxışında yalnız sözləri səsləndirməyə deyil, obrazın hisslərini yaşamağa, onun taleyini tamaşaçıya hiss etdirməyə çalışırdı.
Həmin illər Həsən Ağasoy üçün həm həyəcanlı, həm də məsuliyyətli bir dövr idi. Səhnəyə hər addım atanda o özünü sanki yenidən kəşf edir, tamaşaçı ilə görünməz bir bağ qurmağa çalışırdı. Bəzən həyəcan, bəzən tərəddüd, bəzən isə ilk uğurların sevinci onun tələbəlik illərinə xüsusi bir rəng qatırdı.
Tələbəlik illərindən sonra sənət yolunda ilk ciddi addımlarını atan Həsən Ağasoy 1979-cu ildə təyinatla Naxçıvan teatrına gəldi. Həmin gündən etibarən teatrın səhnəsi onun həyatında xüsusi bir məna kəsb etməyə başladı. Bu səhnə təkcə işlədiyi yer deyil, həm də düşüncələrinin, hisslərinin və yaradıcılıq axtarışlarının toplandığı bir məkana çevrildi.
Bir qədər sonra gürcü dramaturqu Şota Rokvanın qələmə aldığı “Yaşıl papaq” əsərində Arçil Qordadze rolunda çıxış etməsi onun yaradıcılıq yolunda yaddaqalan mərhələlərdən birinə çevrildi. Uşaq tamaşası olmasına baxmayaraq, bu rol Həsən Ağasoyun səhnə duyumunu və obrazın daxili aləmini təqdim etmək bacarığını daha aydın şəkildə üzə çıxardı. Tamaşaçıların səmimi reaksiyası və sənət adamlarının diqqəti isə gənc aktyora yeni ruh və stimul verdi. Həmin roluna görə o, Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən pul mükafatına layiq görüldü. Tamaşanı izləmək üçün gələn nazirliyin nümayəndəsi Vaqif Əlixanov isə Həsən Ağasoy haqqında belə demişdi: “Azərbaycan teatrında daha bir istedadlı aktyor kəşf etdik”.
Həsən Ağasoy üçün teatr heç vaxt yalnız səhnədə söz deməkdən ibarət olmayıb. Hər tamaşada tamaşaçının baxışını, zalda yaranan səssiz həyəcanı duymaq onun üçün ən böyük motivasiya mənbələrindən biri olub.  Zaman keçdikcə Həsən Ağasoy Cəlil Məmmədquluzadə adına Naxçıvan Dövlət Milli Dram Teatrının səhnəsində yüzlərlə obraz yaradaraq Naxçıvan teatr mühitinin seçilən sənətkarlarından birinə çevrildi. Onun yaradıcılıq yoluna nəzər saldıqda görmək olur ki, bu səhnədə keçən illər, sadəcə, zaman deyil, həm də zəngin sənət təcrübəsi deməkdir. 
Aktyorun ifasında iki yüzdən artıq müxtəlif xarakterli obraz tamaşaçılarla görüşüb. Sənətkarın canlandırdığı obrazlar sırasında Hüseyn Cavidin “Ana” əsərində Orxan, Cəlil Məmmədquluzadənin “Dəli yığıncağı”nda Fazil, Nəriman Nərimanovun “Nadanlıq” əsərində Hacı Abdulla, Elçin Əfəndiyevin “Arılar arasında” əsərində Baba, Taleh Həmidin “Yəhya bəy Dilqəm” əsərində Böyükağa, həmçinin Çingiz Aytmatovun “Manqurt” əsərində Yedigey, Hüseyn Cavidin “İblis”əsərində İblis, Lessinqin “Müdrik Natan” əsərində Natan və sair kimi rollarda yaddaşlarda qalıb.
Klassik dramaturgiya nümunələrindən müasir əsərlərə qədər geniş repertuarda çıxış edən sənətkar hər rolunda fərqli bir insan taleyini yaşatmağa çalışıb. Həsən Ağasoy üçün hər obraz yalnız səhnədə canlandırılan bir rol olmayıb. O hər yeni obrazda insan duyğularının müxtəlif çalarlarını kəşf etməyə, obrazın daxili aləmini tamaşaçıya hiss etdirməyə çalışıb. Bu səbəbdən onun yaratdığı obrazlar təkcə süjet xəttinin bir hissəsi kimi deyil, həm də emosional təsiri ilə yaddaqalan səhnə hadisələri kimi xatırlanır. Aktyorun fikrincə, səhnə canlı bir həyat kimidir, burada hər tamaşa yeni bir duyğu, hər rol isə yeni bir dünyadır. Onun sözlərinə görə, aktyor üçün ən böyük mükafat tamaşaçının səhnədə yaşanan hissləri duya bilməsidir. Zalın səssiz diqqəti, tamaşaçıların səmimi reaksiyası, tamaşadan sonra eşidilən təşəkkür sözləri aktyor üçün ən qiymətli dəyərdir. Elə bu qarşılıqlı duyğu, bu görünməz bağ onun səhnəyə olan sevgisini illər keçdikcə daha da möhkəmləndirib. Uzun illər teatr səhnəsində yaratdığı obrazlar və sənətə verdiyi töhfələr Həsən Ağasoyun yaradıcılığının dövlət səviyyəsində də qiymətləndirilməsinə səbəb olub. 1984-cü ildə o, “Naxçıvan MSSR-in Əməkdar artisti” fəxri adına layiq görülərək yaradıcılıq yolunun ilk böyük mükafatını aldı. Beş il sonra, 1989-cu ildə isə onun səhnədəki xidmətləri daha geniş miqyasda qiymətləndirildi və sənətkara “Azərbaycan SSR-in Əməkdar artisti” fəxri adı verildi. Onun sənət yolunda ən yüksək zirvələrindən biri isə 1999-cu ildə qazandığı Azərbaycanın Xalq artisti fəxri adı oldu. Bu titul yalnız bir sənətkarın uğuru deyil, həm də onun illərlə davam edən zəhmətinin, səhnəyə sədaqətinin və tamaşaçı sevgisinin təsdiqi kimi qəbul edildi.
Qeyd edək ki, Həsən Ağasoy 2008-ci ildə teatr sənətinin inkişafına verdiyi töhfələrə görə “Tərəqqi” medalı ilə təltif olunub. 2005, 2010, 2018 və 2023-cü ildə Prezident mükafatına layiq görülmüşdür. Lakin aktyor üçün bu fəxri adlar və mükafatlar, sadəcə, titul və ya rəsmi qiymətləndirmə deyil. Onun fikrincə, hər mükafat səhnəyə olan sevginin, sənətə göstərilən sədaqətin və tamaşaçıya verilən dəyərin bir göstəricisidir. Bu uğurlar onu dayanmağa deyil, əksinə, daha böyük məsuliyyət və yeni yaradıcılıq axtarışlarına sövq edir.
Bu gün də Həsən Ağasoy doğma teatrının səhnəsində fəaliyyətini davam etdirir. Onun yaratdığı obrazlar yalnız tamaşaların yaddaşında deyil, həm də illərdir, həmin tamaşaları izləyən tamaşaçıların xatirələrində yaşayır. Çünki bəzi sənətkarlar var ki, onlar, sadəcə, rol oynamır, səhnədə bir dövrün ruhunu, bir insanın hisslərini və bir xalqın mədəni yaddaşını yaşadırlar. Həsən Ağasoyun həyat və yaradıcılıq yolu da məhz belə bir sənət yoludur. Səhnəyə olan sonsuz sevgi, sənətə sadiqlik və tamaşaçı ilə qurulan o görünməz bağ onun yaradıcılığının əsasını təşkil edir. Elə buna görə də o yalnız bir aktyor kimi deyil, həm də Azərbaycan teatr sənətinin yaddaşında iz buraxan sənətkarlardan biri kimi xatırlanır. Bu gün gənc aktyorlar səhnəyə ilk addımlarını atarkən Həsən Ağasoy kimi sənətkarların yoluna baxır, onların keçdiyi yaradıcılıq məktəbindən ilham alırlar. Biz də Həsən müəllimə bundan sonrakı faliyyətində uğurlar arzu edirik.

Zəhra VƏLİYEVA