NAXÇIVAN :

18 Aprel 2026, Şənbə

Payız: yeni başlanğıcların fəsli

...

Təbiətin sükutu və yarpaqların xışıltısı

Payız yaxınlaşdıqca torpaq sanki nəfəsini dəyişir. Yayın qızmar günləri geridə qalır, dağlar sərin nəfəs alır, çayların axışı yavaşlayır, bağlar isə sarı, qırmızı və narıncı rənglərə boyanır. Hər yarpaq sanki bir söz daşıyır: zaman keçir, hər şey dəyişir, amma həyatın gözəlliyi əbədi olaraq qalır. Yarpaqların xışıltısı yalnız təbiətin səsi deyil; o, qəlbin dərinliklərinə toxunan bir musiqi, ruhun ən incə pıçıltılarını oyadan bir melodiyadır. Payız sükutla gəlir, amma bu sükutda min bir hekayə gizlidir. İnsan bu fəslin sükutunda öz həyatına başqa bir pəncərədən baxır. Yayın şən səsi artıq uzaqlarda qalıb; baharın şıltaqlığı çoxdan bitib. İndi ruh sakitlik, düşüncə və bir az da romantik hüzn axtarır. Hər addımda, hər baxışda bir az keçmiş, bir az gələcək, bir az da indiki an gizlənir.

Geyimdəki dəyişiklik və insan ritmi

Payızın ilk nəfəsi ilə insanların geyimləri də dəyişir. Yay boyu yüngül paltarlar içində gəzənlər indi jaket, nazik şərflə sərinliyə qarşı qorunurlar. Küçələrdə rənglər də dəyişir: qəhvəyi, boz, tünd yaşıl və qızılı tonlar yalnız təbiətdə deyil, insanların geyimlərində də əks olunur. Ən sadə addım belə bir ritm alır: təbiət və insan birgə nəfəs alır, birgə hərəkət edir. Payızda insanların libasında bir az təmkin, bir az düşüncə, bir az hüzn hiss olunur. Hər şərf, hər palto, hər jaket sanki insana deyir: “Dayan, diqqət et, bu anı yaşa. Həyat sürətlənir, amma sükutun içində gözəllik var”.

Bağların bərəkəti və meyvələrin sehrli dünyası

Payız diyarımıza yalnız rəngləri deyil, həm də bolluğu gətirir. Bağlar meyvələrlə dolur: qırmızı nar, bal kimi üzüm, alyanaq alma, şirin armud, cəviz və fındıq – hər biri yalnız dadı ilə deyil, həm də ruhu oxşayan bir gözəllikdir. Meyvələrin ətri insana xatirələrini xatırladır: uşaqlıq illərində dərilən nar, payız axşamlarında sındırılan qoz, məktəb çantasında gizlənən alma… Bu bolluq yalnız qida deyil; o, insanın iç dünyasına toxunan bir fəlsəfədir. Hər meyvə bir həyat dərsi verir: yetişmək, tamamlanmaq, zəhmətin bəhrəsini almaq və öz şirinliyini dünyaya bəxş etmək.

Sağlamlıq və orqanizmin yenilənməsi

Sözsüz ki, payız insan bədəninə də öz təsirini göstərir. Soyuq səhərlər və sərin küləklər bəzən soyuqdəymə gətirsə də, payız meyvələrinin vitaminləri, təbii şirələr, bal və bitki çayları bu boşluğu doldurur. İnsan daha çox isti yeməklərə, şorbaya, qızdırıcı içkilərə yönəlir. Bu fəsildə həm bədən, həm də ruh qışa hazırlaşır. Payız həm də psixoloji və emosional bərpa fəslidir. Sakit axşamlar, yağışlı günlər, pəncərədən baxılan dumanlı səhərlər insanın düşüncələrini dərinləşdirir. Bədən və ruh birlikdə hazırlanır – gələcək soyuq günlərə, həyatın sürprizlərinə, yeni başlanğıclara.

Həyat ritmi və günlərin dəyişməsi

Payız həm də həyat ritmini dəyişir. Yayın canlı, gurultulu günlərindən sonra insanlar sanki evlərinə, ailələrinə, öz düşüncələrinə qapanırlar. Küçələrdə gəzənlər daha sakit, söhbətlər daha dərin, baxışlar isə daha düşüncəli olur. Kəndlərdə məhsul yığımı başlayır, şəhərdə isə çay evləri, kitab mağazaları, sakit guşələr payızın sevimli məkanına çevrilir. İnsanlar həm təbiətə, həm də bir-birinə daha çox diqqət göstərir. 

    Ruhun dərinliyinə yolçuluq

Ən böyük dəyişiklik isə insanın ruhunda baş verir. Payız insana təbiətin dilini öyrədir – hər yarpaq bir məktub, hər külək bir pıçıltı, hər yağış damlası bir musiqi kimidir. İnsan bu fəslin sükutunda öz səsini daha yaxşı eşidir. Payız həm də xatirələr fəslidir. Uşaqlıqda saralmış yarpaqların üstündə qaçmaq, məktəb yolunda yağış altında islanmaq –bunlar insanın hafizəsində gizlənib. Payız gələndə bu xatirələr oyanır, insanın ruhuna həm bir az hüzn, həm də qəribə bir sevinc gətirir.

Payızın fəlsəfəsi və təbiətin mesajı

Naxçıvanda payız fərqlidir. Dağların rəngi dəyişir, çayların səsi yavaşıyır, torpaq bərəkətini səxavətlə insana verir. İnsan payızda həm sakit, həm də dərin olur. Payızın sərinliyində addımlayan adam öz həyatını da bir payız kimi görür: bəzən yaz kimi coşqun, bəzən yay kimi isti, bəzən də payız kimi düşüncəli. Əgər həyat bir kitabdırsa, payız onun ən romantik bölməsidir. Burada nə qışın sərtliyi var, nə də yayın hay-küylü səsi. Burada rənglərin rəqsi, xatirələrin şirinliyi və zamanın dərin fəlsəfəsi var.

Həyatın və ruhun yenidən doğuşu

Payız yalnız təbiətin dəyişməsi deyil. Payız – insanın özünü tapma, ruhunu dərinləşdirmə və xatirələrini yenidən yaşama fəslidir. Hər yarpaq, hər külək, hər yağış damlası insana həyatın mənasını xatırladır. Payız doğma diyarımızda yalnız bir fəsil deyil, həm də qəlbin, ruhun və həyatın sükunətində bir nağıldır.

Günay HACIYEVA
 

 

 

Nəşr edilib : 20.10.2025 11:39