23 Aprel 2018, Bazar ertəsi

 

  • 3-1.jpg
  • 3-2.jpg
  • 3-3.jpg
  • 3-4.jpg
  • 3-5.jpg
  • 3-6.jpg
  • 4-1.jpg
  • 4-2.jpg
  • 4-3.jpg
  • 4-4.jpg
  • 4-5.jpg
  • 4-6.jpg
  • 4-7.jpg
  • 4-8.jpg
  • 4-9.jpg
  • 4-10.jpg
  • 5-1.jpg
  • 5-2.jpg
  • 5-3.jpg
  • 5-4.jpg
  • 5-5.jpg
  • 5-6.jpg
  • 5-7.jpg
  • 5-8.jpg
  • 5-9.jpg
  • 5-10.jpg
  • 5-11.jpg
  • 5-12.jpg
  • 6-1.jpg
  • 6-2.jpg
  • 6-3.jpg
  • 6-4.jpg
  • 6-5.jpg
  • 6-6.jpg
  • 6-7.jpg
  • 6-8.jpg
  • 6-9.jpg
  • 6-10.jpg
  • 6-11.jpg
  • 6-12.jpg

 

ARXİV

Aprel 2018
Be Ça Ç Ca C Ş B
26 27 28 29 30 31 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 1 2 3 4 5 6

 

 

LİNKLƏR

 

 

“Keçili”, yoxsa “Zimmi keçidi”

Keçili kəndi Şahbuz rayonu ərazisində, Zəngəzur silsiləsinin yamacında yerləşən qədim yurd yerlərindən biridir. Ərazidəki Kolluq yaşayış yeri, Dəyirman yeri, IX-XIII əsrlərə aid Xaraba Keçil kənd yeri, Keçil qəbiristanlığı və sair kimi maddi-mədəniyyət abidələri burada yaşayışın qədimdən mövcud olduğunu təsdiqləyir. Azərbaycanda məşhur olan Çınqıllı bulağı da bu kənddə yerləşir.
Faktlar sübut edir ki, XVI əsrə qədərki mənbələrdə “Keçili” kənd adına rast gəlinmir. Ona görə ehtimal edirik ki, həmin dövrə qədər kəndin adı “Zimmi keçidi” olmuş, keçili tayfası kənddə məskunlaşdıqdan sonra kəndə “Keçili” adı verilmişdir. “Zimmi keçidi” XVI-XVIII əsrlərdə Naxçıvan sancağının Dərəşahbuz nahiyəsində qeydə alınmış kənd adıdır. Nahiyədə bir-biri ilə həmsərhəd olan Nursu, Külüs, Əyrək kəndləri ilə yanaşı, adıçəkilən Zimmi keçidi kəndinin 1727-ci ildə gəliri 6737 ağça olmuşdur. Mənbələrdə “Zimmi keçidi” adının mənşəyinə toxunulmur, ancaq tədqiqatçıların bəziləri “Keçili” kənd adının mənşəyini “yer səthinin quruluşu, iqlim şəraiti ilə əlaqədar “keçid” şəklində mənalandırırlar ki, bu mülahizə də Keçili kəndinin keçmiş adının “Zimmi keçidi” olması ehtimalını artırır. “Zimmi keçidi” adının birinci komponentinin (zimmi) mənası tam aydın deyil. Ola bilsin ki, adın bu hissəsi ərəbcə “orta, ara” mənasında işlənən “zimn” sözündən yaranmışdır. “Keçid” sözü isə “bir yerdən başqa yerə keçmək üçün yol, keçəcək”, “iki dağ arasında olan dar boğaz” mənasında işlənir və “Zimmi keçidi” adı yer səthinin quruluşu ilə bağlı “dağ ortası, iki dağ arasında olan yer, məkan” mənasını verir.

Ardını oxu...

Muxtar respublikamızda xalq-ordu birliyinin real nümunəsi yaradılıbdır. İstər bayram günləri, istərsə də digər əlamətdar günlərdə idarə, müəssisə və təşkilatların, həmçinin ictimaiyyətin nümayəndələri hərbi hissələrdə olur, zabit və əsgərlərlə görüşür, onlara mənəvi dəstək verirlər. Bu ənənənin davamı olaraq, 26 İyun – Azərbaycan Respublikasının Silahlı Qüvvələri Günü münasibətilə Naxçıvan Muxtar Respublikası Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə muxtar respublikada fəaliyyət göstərən sağlamlıq imkanları məhdud ifaçılardan ibarət “İnam” musiqi qrupu iyunun 22-də Culfa rayonunda yerləşən “N” hərbi hissənin zabit və əsgərləri qarşısında konsert proqramı ilə çıxış edib. Qrupun ifa etdiyi musiqi nömrələri Vətən qarşısında müqəddəs borclarını yerinə yetirən zabit və əsgərlərimiz tərəfindən alqışlarla qarşılanıb.

Xəbərlər şöbəsi

Naxçıvan Muxtar Respublikası ərazisində çoxsaylı ziyarətgahlar vardır. Bu ziyarətgahların bir çoxu müasir yaşayış yerlərindən kənarda qaldığı üçün unudularaq yalnız həmin ərazidə yaşayan yaşlı nəslin yaddaşında qalmışdır. Bu cür ziyarətgahların unudulmasında sovet dövründə həyata keçirilən ateizm təbliğatının və qadağaların da təsiri olmuşdur.
Ərazidə olan ziyarətgahların əksəriyyəti islamaqədərki inanclarla bağlıdır. Daşa, ağaca və sairəyə tapınmaq da bununla əlaqədardır. Bu ziyarətgahların bəzilərinin İslam tarixindən çox qədim yaranmasına baxmayaraq, sonradan onlar İslam dini ilə əlaqələndirilmiş, hətta bəzi pirlərdəki məzarların İslamda önəmli şəxslərin, seyid və şeyxlərin qəbri olması ilə bağlı rəvayətlər yaranmışdır. Bəzən isə bu cür görkəmli şəxslər əvvəlcədən ziyarətgah olan bu abidələrin ərazisində dəfn edilmiş, ziyarətgahın məhz bu məzarlara görə ziyarət edilməsi fikri formalaşmışdır. Belə olduqda müxtəlif abidələrin və yaşayış yerlərinin qədim tarixi qaranlıqda qalır. Bu abidələrimizdən biri də Culfa rayonunun Ərəfsə kəndində olan Ərəfsə piridir.

Ardını oxu...

İyun yay ayıdır. Biz yazın girməsini martın 21-dən hesablayırıq və belə olduqda, deməli, iyun ayının 21 günü də hələ yazdan sayılır. Məqsədim astronomiya elmini araşdırmaq, ona yenilik gətirmək deyil, bu, mənim imkanım xaricindədir. Bir onu bilirəm ki, dünyanın əksər xalqları, millətləri iyun ayını yay ayı kimi hesablayırlar. Bizim Naxçıvanda da iyun yay ayı kimi bir şeydir, nədən ki, aranda havalar isinir, çöl-bayırın ot-alafı yavaş-yavaş soluxmağa başlayır və insanlar istirahət üçün üz tuturlar sərin-sərin yerlərə. 

Batabat yaylaqları: Batabat meşələri, bu meşələri dövrələyən səsli-sədalı, haylı-küylü dağ çayları, üzən adaları ilə dildən-dilə düşən göllər, Zorbulaq, Turşsu, dağ döşlərində, yal-yamaclarda bitən və minbir dərdə çarə olan şəfalı otlar, ormanların başı üstündən xışıltı ilə ötüb keçən yellər, bu yerləri ana qucağı kimi dövrələyən dağların arxasından qəfil peyda olan bir əlçim buluddan göz açıb-yumunca səni cumculuq eləyən leysan yağışı və yenə göz açıb-yumunca başının üstündə parlayan əlahəzrət Günəş, qırmızı palıdın daldalanacağından, çoban alaçığından, arıçı çadırından çıxan uşaqların səsləri... Xülasə, bütövlükdə, Batabat qonaq-qaradan yorulub usanmayan ev sahibi kimi hamını həlim, mehriban, gülərüz qucağına çağırır. Bir də ki, Batabat naxçıvanlı üçün Abşeron çimərlikləri, Bodrumun, Antaliyanın, adını eşidib üzünü görmədiyim Havay adalarının, Quş adasının qiymətlərini soruşanda əlin üzündə qalan bahalı otelləri deyil ha?! İstəsən, lap elə bir tikə pendir-çörəyini götür gəl, kimdir, səndən pul-para istəyən? Batabatda hər şey havayıdır, pulsuzdur, əksinə, qayıdanda Batabat sənə nəsə ərməğan edəcək. Və təkcə Batabatmı? Naxçıvanın bütün istirahət guşələri: Tillək meşələri, “Yarpaqlı yaylağı”, “Şəfa bulağı”, “Söyüdlü”, “Südlü” bulaqların başı, irili-xırdalı səfalı yerlər kimin üçündür? Doğma yurdumuzun hər qarışında dincəlməyə haqqımız var. Çünki bu yerlər bizi sevir və istəyirəm, yazam ki, biz də onları sevirik, onları qoruyuruq, ana təbiətin bəxş etdiyi səliqə-sahmanı saxlamağa çalışırıq, təmizliyinə öz ev-eşiyimizə baxdığımız kimi baxırıq və sair və ilaxır. Və bu məqamda görürəm ki, qələmim, kağızım mənə qəribə nəzərlərlə baxır, sanki demək istəyirlər ki, adam üzgörənlik eləməz, halal sözünə haram qatmaz.

Ardını oxu...

Naxçıvan coğrafi arealındakı toponimlərin maraqlı və zəngin bir qolunu yaşayış məntəqəsi adları (oykonimlər) təşkil edir. Yaşayış məntəqəsi adları tarixdə baş vermiş ictimai-siyasi hadisələr, tayfa və tayfa birliklərinin yaranması, qəbilə və tayfaların tirələrə bölünməsi, yeni şəhər və kəndlərin salınması, əhalinin məşğuliyyəti, ərazinin relyef quruluşu, bitki və heyvanat aləmi ilə bağlı yaranmış və minilliklərdən zəmanəmizə əmanət qalmışdır. Yaşayış məntəqəsi adları xalq tərəfindən qoyulmuş adlardır. Vətən torpağının ünvanı olan bu adlar, sadəcə, yer adları deyil, xalqımızın ictimai, sosial-iqtisadi və mədəni həyatının tarixi göstəriciləri, doğma dilimizin qrammatik quruluşu, tarixi leksikologiyası haqda məlumat verən  dil faktlarıdır. Bu faktlar sirri açılmamış bir dünya, oxunmamış bir kitabdır. Bu kitabın hər səhifəsində tarixi keçmişimizin minbir sirri yaşayır, kəndlərimizin yaranma tarixi, adlarının meydanagəlmə səbəbi əks olunur. Xalqımızın dili, təşəkkül tarixi, mədəniyyəti, etnoqrafiyası, etnogenezi, ulu babalarımızın isti nəfəsi, ayaq izləri bu adlarda yaşayır. Odur ki, xalqımızın taleyində mühüm elmi, ictimai, siyasi əhəmiyyət kəsb edən toponimləri tarixi-onomastik baxımdan öyrənmək bugünkü həyatımız və gələcəyimiz üçün çox vacibdir. Bunu nəzərə alaraq gənc nəsildə Vətənə, doğma diyara məhəbbət hissi aşılayacaq amillərdən biri kimi Naxçıvan Muxtar Respublikası ərazisindəki bəzi yaşayış məntəqəsi adlarının əmələgəlmə və yaranma yolları haqqında fikir və düşüncələrimizi bölüşmək istədik. “Naxçıvanın tarixi yaddaşı” rubrikası ilə təqdim edəcəyimiz silsilə yazılarda bu barədə oxuculara ətraflı məlumat verəcəyik.

Əbrəqunus türk mənşəli addır

Azərbaycan onomastikasında mübahisəli toponim kimi diqqəti cəlb edən coğrafi adlardan biri də “Əbrəqunus” adıdır. Culfa rayonunun inzibati ərazi vahidinə daxil olan Əbrəqunus kəndi Əlincəçayın sağ sahilində, Əlincəqala və Haçadağın qənşərində yerləşir.

Ardını oxu...

QƏZETİN BUGÜNKÜ NÖMRƏSİ

2260257
Bu gün
Dünən
Bu həftə
Bu ay
Cəmi
194
5086
194
127319
2260257

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter