16 Oktyabr 2019, Çərşənbə

Uşaqlıq illərimdən ağaclara, yaşıllığa, gülə, çiçəyə xüsusi sevgim olub və hər zaman bu təbiət gözəlliklərinə valeh olmuşam. Kəndə gedəndə ağacların kölgəsində olmaq, ya da ki onun əlçatmaz budaqlarına çıxıb oradan aşağını seyr etməyi çox sevərdim. Amma hansı ağaca yaxın gedə bilsəm də, lap qonşuluğumuzda yerləşən məscidin qarşısındakı ağacın budağına əl vura bilməzdim. Kənddəki yaşlı insanlar buna imkan verməzdilər. Çünki el arasında belə rəvayət gəzirdi ki, onun kölgəsində nə zamansa peyğəmbər yatıb.
Yüz illərdir, bu rəvayət nalbənd ağacına “toxunmazlıq möhürü” vurub, onu müqəddəsləşdirib. Böyüklər deyirdilər ki, bu ağaca toxunmaq günahdı. Ağac məscidin qarşısında, sanki ona keşik çəkir. Hər səhər və axşamüstü olanda kəndin yaşlı insanları bu ağacın kölgəsinə yığılır. Kənd sakinlərindən Həşim baba deyir ki, həmin ağac uzun illərdir ki, beləcə, burada göylərə ucalaraq insanlara xoş sərinlik, kölgə bəxş edir. 300-350 il, hətta bundan da artıq yaşaya bilən nalbənd ağacı yayın qızmar istisinə, quraqlığa, borana, güclü küləyə, çovğuna, 40-45 dərəcə şaxtaya dözümlüdür. Çətirinin böyüklüyünə, budaqlarının sıxlığına, gözəl görkəminə görə nalbəndi əvəz edən ikinci ağac çətin ki tapılar. Bu ağacın budaqları qurusa, sınıb düşsə də, onu götürüb bir kənara qoyarlar. Ona daş atmaq, budağını əymək, yarpağını belə, qırmaq günah sayılır. Təbii yolla ömrünü başa vurmuş, qurumuş oduncağından belə, istifadə etməzlər, onu yandırmazlar. Ancaq o qədər möhkəm, o qədər davamlıdır ki, onun çürüyüb torpağa qarışması üçün uzun illər gərəkdir. Bu ağac və onların bitdiyi yerlər, insanlar tərəfindən müqəddəs hesab olunur. Elə ona görə də kəndlərdəki qədim məscidlərin çoxu nalbənd ağacının yaxınlığında inşa edilib. Bizim kəndə qonşu Qışlaqabbasda da məscid nalbəndin yaxınlığında yerləşir.

Ardını oxu...

Yazının sərlövhəsi sizdə su haqqında danışacağım qənaətini yaratsa da, bu, belə deyil. Burada bir udum suyun – “Sirab”ın sorağı ilə Naxçıvana yol alan gənc amerikalının qədim tarixi diyar haqqında təəssüratlarından söhbət açacağam.
Gənc ingilis dili müəllimi Mattehev Patyyla Naxçıvan Turizm Mərkəzində həmsöhbət oluruq. Onun dedikləri maraqlıdır: – Bakıda qonaq idim. Qədim paytaxtınızı gəzib dolaşanda restoranlardan birində su içdim və suyun harada istehsal olunduğu ilə maraqlandım. Öyrəndim ki, bu su Naxçıvan Muxtar Respublikasına məxsusdur. Onu da dedilər ki, təbii və mineral suyu olan bulaqlarına görə Naxçıvan dünyada diqqəti cəlb edən bir diyardır. Elə bu səbəbdən də buranı mineral suların təbii muzeyi adlandırırlar. Ərazisində 250-dən artıq mineral su mənbəyi var.
Mən tarixi yerləri çox sevirəm. Ona görə də belə gözəl diyarlara tez-tez səyahətə çıxıram. Bulaqlar, müalicəvi sular, yeraltı sərvətlər, gözəl dağlar, möcüzəvi yerlər, qədim abidələr – nə yoxdur, Naxçıvanda? Buraya gəlişimdə məqsədim həm də qədim diyarın tarixi abidələri ilə tanış olmaq idi. İlk olaraq Nuhun məzarüstü türbəsini, Naxçıvan­qalanı, Duzdağdakı mağaraları, Əshabi­-Kəhfi, Atabəy Şəmsəddin Eldənizin xanımı Möminə xatının vəfatından sonra onun şərəfinə ucaldılan türbəsini ziyarət etdim. Bu gün türbə Azərbaycan qadınına verilən yüksək dəyərin simvolu kimi Naxçıvan torpağında öz əzəməti ilə diqqəti cəlb edir. Möminə xatın türbəsini ziyarət edəndə öyrəndim ki, həmin abidə tək deyil. Quti xatının şərəfinə ucaldılan Qarabağlar Türbə Kompleksi də var. Mən oranın da seyrinə çıxdım. Əsrlər öncə ucaldılan bu abidənin gözəlliyi insanı valeh edir. Buranı Hindistanda yerləşən Tac-Mahala bənzətdim. Onlar arasındakı xüsusi bənzərlik ondan ibarətdir ki, hər üç abidə həyat yoldaşlarına böyük sevgi və ehtiram bəsləyən tarixi şəxsiyyətlər tərəfindən inşa etdirilib. Naxçıvandakı hər iki məqbərə bu xalqa, qadınını və anasını belə yüksək qiymətləndirən azərbaycanlılara hörmət hissini artırır. Diqqətçəkən məqamlardan biri də yüz illər öncə tikilən bu abidələrin yüksək səviyyədə qorunub saxlanılmasıdır. Tarixə dəyər verənlər dövrünün qurucu şəxsiyyətləri kimi adlarını tarixə yazaraq yaşayırlar.

Ardını oxu...

Tarixboyu igid, vətənsevər bir xalqın övladı olaraq həmişə şərəfli ölümlə fəxr etmişik. Ölümün gözünə dik baxa bildiyimiz üçün də bu Vətən, bu torpaq, bu yurd nə qədər faciələr yaşasa da, var olmaq haqqını itirməyib... Atalarımız Vətənimizin azadlığı üçün qılınc götürüb, zireh geyinəndə döyüş meydanında şərəfli ölümü, qəti qələbəni arzu ediblər özlərinə. Deyiblər ki, geriyə yol yoxdur, çünki Vətənimizin hər bir qarışında bir şəhid qanı var. Ulularımızın miras qoyub getdiyi əmanətə isə xəyanət etmək olmaz. Beləcə, yüz illər, min illər keçib, xalqımız şəhidləri ilə öz varlığını qoruyub, bu günlərə gəlib çatıb. İgid oğullarımızın qanı ilə sulanan Vətən torpağı qəhrəmanlarının sayəsində varlığını qoruya bilib. O oğullarımız ki onların qanı torpaqlarımız uğrunda tökülüb... Taleyinə şəhidlik zirvəsi yazılan, doğulduğu torpaqdan yüzlərlə kilometr uzaqda “Öncə Vətəndir”, – deyib canından keçən Toğrul Məmmədov da belə igid oğullarımızdan idi.

Toğrul Məmmədov 1988-ci ildə Babək rayonunun Şıxmahmud kəndində ziyalı ailəsində anadan olmuşdu. Orta təhsilinə kənd orta məktəbində başlayan Toğrulun ürəyi hər zaman Vətən eşqi ilə döyünürdü. Elə bu sevgi onun təhsilini 2002-ci ildən Heydər Əliyev adına Hərbi Liseydə davam etdirməyinə səbəb olmuşdu. Liseydə təhsil aldığı illərdə ­nizam-intizamı və savadı ilə seçilən Toğrul 2005-ci ildə Heydər Əliyev adına Azərbaycan Ali Hərbi Məktəbinə daxil olmuş və 2009-cu ildə oranı leytenant hərbi rütbəsi ilə bitirmişdi. Daha sonra Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələrinin Təlim-Tədris Mərkəzində 1 illik ixtisasartırma kursu keçdikdən sonra Ağdam rayonunda yerləşən hərbi hissəyə taqım komandiri təyin edilmişdi.
Döyüş tapşırıqlarını uğurla yerinə yetirən gənc zabit 2014-cü ilin avqustunda düşmən təxribatının qarşısını alarkən yaralanır. Sağalandan sonra yenidən cəbhəyə qayıdır. 5 il cəbhə bölgəsində xidmət etdiyinə görə xidməti zərurətlə əlaqədar Bakı şəhərində yerləşən hərbi hissəyə təyin olunsa da, cəmi 8 aydan sonra öz istəyi ilə döyüş bölgəsinə qayıdır. Bu, həmin vaxt idi ki, düşmən cəbhəboyu öz fəallığını artırmışdı. Belə bir vaxtda Bakıdan cəbhəyə qayıdan Toğrul Aprel döyüşlərində Ağdam istiqamətində düşmənə sarsıdıcı zərbələr endirən oğullardan biri idi. Dördgünlük zəfər yürüşündə iki mühüm strateji yüksəklik düşməndən azad edilmişdi. Həmin yüksəkliklərə Azərbaycan bayrağı sancıldı.
Əlbəttə ki, heç bir zəfər, heç bir qalibiyyət itkisiz olmur. Həmin günlərdə qələbə zəfəri yaşamağımız xalqımızın bir an belə, düşünmədən canını Vətəni üçün qurban verməyə hazır olan igid oğulları sayəsində mümkün oldu. Toğrul həmin döyüşdə heç bir xəsarət almamışdı, amma uzun müddət çiyin-çiyinə bir səngərdə döyüşdüyü çox yaxın dostu Nəciməddin Savalanov və gənc zabitin hərbi hissə komandiri Raquf Orucov döyüşlərdə şəhid olmuşdular. Ən yaxın silahdaşının və ona həm ata, həm də komandir olan Raqufun şəhidlik zirvəsinə ucalması Toğrula çox ağır təsir etmişdi. Onların dəfn mərasimində “Sizin qisasınızı alacağam”, – deyəndən cəmi 67 gün sonra, 2016-cı il 14 iyulda Ağdamda düşmən təxribatının qarşısını alarkən şəhid olur, ölümsüzlüyə qovuşur.

Ardını oxu...

Naxçıvan torpağını qarış-qarış dolaşdıqca, tarixin toz basmış səhifələrini vərəqlədikcə, məğlubedilməzliyi, qəhrəmanlığı, torpaq sevgisi, vətənsevərliyi ilə özünü təsdiq edən Oğuz türkünün şanlı tarixini görürük. Hər daşında ox nişanı olan bu torpağın özü qədər ulu və qədim olan, doğma və əzəmətli səslənən “Naxçıvan” sözü hər bir azərbaycanlı üçün əzizdir. Çünki  Naxçıvan  tarixboyu türk-islam aləminin alınmaz qalası, Azərbaycan dövlətçiliyinin əməl və yaddaş mərkəzi olub və  bu şanlı missiya bu gün də davam etməkdədir. 

Ardını oxu...

Bu gün qürurla deyə bilərik ki, doğma diyarımız Naxçıvanda Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün müdafiəsi zamanı fiziki sağlamlığını itirmiş vətəndaşlar, həmçinin İkinci Dünya müharibəsi əlilləri, hərbi xidməti vəzifəsini yerinə yetirərkən əlil olmuş şəxslər, 20 Yanvar və Çernobıl əlillərinin mənzil-məişət şəraitləri yaxşılaşdırılır, şəhid ailələri və Azərbaycan Vətən Müharibəsi əlillərinin rifah halının daha da yüksəldilməsi sahəsində ardıcıl tədbirlər görülür.

Təkcə 2019-cu ilin ötən dövründə müvafiq kateqoriyalı 363 nəfərin bərpa mərkəzlərində müalicələrinin təşkil edilməsi, 150 şəxsin sanatoriya və müalicə pansionatlarına göndərilməsi, 8 ailəyə mənzil, 8 nəfərə minik avtomobili təqdim edilməsi muxtar respublikada bu qəbildən olan insanların hərtərəfli dövlət qayğısı ilə əhatə olunduğunu bir daha göstərir. Bu isə gənc nəsli Vətənin müdafiəsində daim səfərbər olmağa ruhlandırır, aparılan dövlət siyasəti, eyni zamanda hər bir vətəndaşa da müharibə veteranlarına dərin ehtiram bəsləməyi, qayğı göstərməyi, onlardan vətənpərvərlik ruhunu əxz etməyi aşılayır.

Ardını oxu...

Bu gün hər qarışına vurulan yeni naxışların ecazkarlığı insanların mənəvi dünyasına sirayət edən, tarixi minilliklərlə ölçülən qədim Naxçıvan torpağının gözəlliyi buraya qədəm qoyan hər kəsi heyran edir. Tarixlərin yadigarı olan yurdumuza səfər edənlər buraya yenidən gəlmək, bu gözəl diyarı təkrar-təkrar seyr etmək istəyir. Hər gələn qonaq öz elinə-obasına qayıdanda Qafqazda Naxçıvan adlı gözəl, qədim, ən əsası isə səmimi insanları olan bir igidlər yurdu var, – deyir. Günü-gündən gözəlləşən, tarixindən əzəmət, məğrurluq yağan doğma diyarımızda turistlər qonaqpərvərliklə qarşılanır, yüksək səviyyəli xidmətin, mehriban münasibətin şahidi olurlar.  Qədim abidələri, zəngin və təkrarolunmaz təbiəti, iqlimi, müalicəvi suları, flora və faunası, bənzərsiz sənət növləri ilə məşğul olan insanların çoxluğu bu diyarı turizmin inkişafı üçün əlverişli məkana çevirib.

Əlbəttə ki, hər kəs kimi, dünyaya göz açdığımız torpaq bizim üçün də əzizdir. Bir insan, Vətənini sevən bir vətəndaş üçün onun doğma yurdu, torpağı haqqında xoş sözlərin deyilməsi, ecazkar təbiəti, tarixiliyi, həm də möhtəşəm inkişafı haqqında fikirləri əcnəbi qonaqların dilindən eşitmək fəxarət hissi doğurur. Yaxın günlərdə təsadüf nəticəsində Asiya qitəsindən – Hindistandan buraya qonaq gələn ailə ilə tanışlığımız zamanı bu fəxarət hissini bir daha yaşadıq. “Qafqaz Turizm” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin təşkilatçılığı ilə yurdumuza təşrif gətirən qonaqlarla Naxçıvan Turizm İnformasiya Mərkəzində görüşdük.

Ardını oxu...

Hələ uşaq vaxtı kənddə nənəmin evin kiçik otağının baş tərəfində qoyulan sandıqda əzizləyə-əzizləyə nə saxlaması marağıma səbəb olar, gedib-gəlib sandığın üstündəki böyük qara qıfıla baxar, maraq mənə güc gələr, nənəmdən “Bu sandıqda nə var ki, onu belə bərk-bərk bağlayıb açarını da hara getsən, özünlə aparırsan?” – deyə soruşardım. Burada hansısa sirr, ya da xəzinə olduğunu düşünərdim. Sandıq onun cehizliyi idi, ən müqəddəs və qiymətli əşyaları orada saxlayırdı. Onu da deyim ki, sandıq həm də nənəmin sevdiyi istirahət guşəsi idi, lap məşhur “Qayınana” bədii filmindəki Cənnət xala kimi onun üstünə döşəkçə qoyub boş vaxtlarında orada əyləşməkdən, sanki ayrıca zövq alardı. Bəzən də qohumda, qonşuda toy olanda sandığı açar, içindən balaca bir mücrü də çıxarar, oradan təzə gəlin üçün sırğa, ya da üzük seçib hədiyyə edər, sandığın “sirrindən” danışardı:

Ardını oxu...

(esse) 

Şair-publisist İbrahim Yusifoğlunun böyük qürur hissi ilə qələmə aldığı bu sətirlər hər birimizin ürəyindən soraq verir:

Salam, Oğuz eli, Vətən torpağı,
Salam, Dədə Qorqud gəzən Günnütüm.
Salam, Naxçıvanın əzəl torpağı,
Salam, Xan çinarın solmaz yarpağı,
Ən uca zirvəndə Vətən bayrağı –
Düşməni köksündən əzən Günnütüm,
Qeyrəti dillərdə gəzən Günnütüm.

Artıq sənin düşmən tapdağından azad olunmağının bir yaşıdır, qəhrəmanlar yurdu, qədim Naxçıvanımın bir parçası, tariximizin şanlı səhifələrindən birinin yazıldığı Günnütüm! Bu, həmin gündür – sənin yenidən dünyaya gəldiyin gün... Qeyrətli oğullarının qazandığı zəfərlə illərin həsrətinin sonlandığı gün...

Ardını oxu...

Keçmişdən günümüzə qədər, demək olar ki, bütün mədəniyyətlərdə, Səlcuqlu və Osmanlı dövrlərində Anadoluda uğurla istifadə edilən minakarlıq Sasanilər zamanında (224-651) sənətkarlar  tərəfindən yaradılıb. Bu sənəti monqollar Hindistan və digər ölkələrə yayıblar. Bəzi tarixi mənbələr göstərir ki, Səlcuqlu, Səfəvilər və Zənd sülalələrinin yaşayış məskənlərindən minakarlıq üslubunda emal edilmiş yemək qabları və materiallar aşkar olunub. Belə yemək qablarının əksəriyyəti Qacar sülaləsinə aiddir. Səfəvilər dövründə buraya səfər edən fransız səyyahı qeydlərində yazırdı: “Bu əşyalar parlaq rəngli quşlar, heyvanlar, çiçək naxışları və ornamentlərlə bəzədilmişdir”. 

Ardını oxu...

Qadın torpaq mülkiyyətçisi deyəndə bir neçə il bundan əvvəl bir çoxları üçün bu ifadə qəribə səslənirdi. Belə bir düşüncə vardı ki, qadınlar torpağa sahiblənə, ondan qazanc götürə bilməzlər. Ancaq indi hər kəs qadınlarımızın bu sahədə böyük uğurlar qazandıqlarına şahidlik edir. Çünki bu gün qadınlar bütün sahələrdə olduğu kimi, sahibkarlıqda da fəallıq nümayiş etdirirlər.

Bu dəfə yolumuz Sədərəyədir. Rayonun Sədərək kənd sakini Mehbarə Hüseynova ilə həmsöhbət olacağıq. Onu Sədərəkdə fəal torpaq mülkiyyətçisi kimi tanıyırlar. Əkib-becərmək zəhmət tələb edən iş olsa da, bu çətinliklər onu qorxutmayıb, əksinə, torpağa daha möhkəm tellərlə bağlanıb. Amma Mehbarə xanımın işi təkcə torpaq əkib-becərməklə bitmir. O, Sədərək Rayon Mərkəzləşdirilmiş Kitabxana Sisteminin Uşaq şöbəsinin müdiri olmaqla bərabər, rayon Mədəniyyət Sarayının nəzdində həvəskar dərnək də yaradıb. Burada uşaqlara milli rəqslərimizi, xalq yaradıcılığı nümunələrini öyrədir. Sədərəkdə elə bir tədbir olmaz ki, orada bu dərnək üzvləri yaddaqalan çıxışlar etməsinlər.
Zövqlə tikilmiş kənd evinin aynabəndində hazırlanmış çay süfrəsi arxasında onunla söhbətimiz qadınlarımızın torpağa sahiblənməyinin üstünlükləri barədə oldu. Mehbarə Hüseynova dedi ki, təsərrüfat qurmağa başladığı gündən dövlətimizin diqqət və qayğısı sayəsində bütün çətinliklərə sinə gərə bilib. O, ötən il bir hektar sahədə taxıl, yarım hektara soğan, 0,5 hektara sarımsaq, kartof, bu ilin yazında isə 2 hektar arpa əkib. “Torpağın da dili var”, – demişlər müdriklər. Torpaq da canlıdır, qayğıya möhtacdır. Əgər torpağı öz dilində danışdıra bilsək, nazını çəkib qayğıya bürüsək, onda istədiyimizi zəhmətimizin qarşılığında ən yüksək formada əldə edə bilərik. Təbiətin bizə bəxş etdiyi ən böyük sərvəti – torpağı sevmək, qayğısına qalmaqla özümüzə yaxşılıq etmiş oluruq. Əbəs yerə atalarımız “Torpaq deyir: sən mənə tər ver, mən sənə zər verim”, – deməyiblər.

Ardını oxu...

Gözəl bir yaz səhəri doğulduğu torpaqdan yüzlərlə kilometr uzaqda “Öncə Vətəndir”, – deyib canından keçən igid oğullarımızdan birinin – şanlı Aprel zəfərinin şəhidi Qabil Orucəliyevin ölümsüzlüyə qovuşduğu günün üçüncü ildönümündə onun məzarı başında dayanmışıq. Qabil lal-dinməz baxışları ilə ziyarətçilərini seyr edir. Şəhidin gənc üzünə, gülən gözlərinə baxdıqca dərin bir kədər bürüsə də məni, tezliklə bu kədər qürurla əvəz olunur və deyirəm ki, şəhidim, canından keçdiyin o yerlərdə bilirsənmi indi nələr var. Getdim, gördüm, Azərbaycan əsgəri keşik çəkir, Vətənin üçrəngli bayrağı dalğalanır o dağlarda. Artıq üç ildir ki, illərlə həsrət qaldıqları torpaqları əkib-becərir, gecələri isə rahat yatır o yerlərin sakinləri.

Aprel zəfərinə kimi hər gün mərmi səslərindən diksinən Tapqaraqoyunlunun, orada qoyub gəldiyin insanların bu günü sakit, sabahları nurludur. Artıq orada xoş günlər yaşanır. Düşmən gülləsindən uzaq yaşayış yerləri gülüstana çevrilib, üç ildir ki, bayram tonqalı qalanır Talışda, Cocuq Mərcanlıda. Kəndin sakinləri hər gün bu gözəl sabahları onlara bəxş edən şəhidlərimizə Tanrıdan rəhmət diləyirlər.
Hələ bu harasıdır? Sənə bir müjdəm də var! Aprel döyüşlərindən sonra, ötən ilin may ayının sonlarında Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun birləşmələri 26 il işğal altında olan Şərur rayonunun Günnüt kəndini və 11 min hektar ərazini azad edərək mühüm strateji üstünlüklər qazandı. Bu qələbə hərbi-strateji əhəmiyyətinə görə qüdrətli ordumuzun Aprel döyüşlərindən sonrakı ən böyük zəfəri idi. Günnütlülərin 26 illik torpaq həsrətinə son qoyuldu. 26 il sonra Günnüt kəndindən murdar erməninin izi birdəfəlik silindi, kənddə müqəddəs “Quran” səsi eşidildi, ən uca zirvəyə – Qızılqaya yüksəkliyinə Azərbaycan bayrağı sancıldı. Həmin qələbə zəfərini yaşamağımız xalqımızın bir an belə düşünmədən canını Vətəni üçün qurban verməyə hazır olan sənin kimi igid oğullarımızın davamçılarının sayəsində oldu.

Ardını oxu...

Adı mahnılara düşən, dillər əzbəri qədim Nuh yurduna kimlər mehman olmayıb? Rəşid Behbudov, Lütfəli Abdullayev, Nəsibə Zeynalova, Ələkbər Ələsgərov, Ədalət Nəsibov, Əbülfət Əliyev, Nəzakət Məmmədova və Naxçıvana qonaq gələn digər mədəniyyət xadimlərinin hamısı bu torpağın gözəlliyinə, insanlarının Naxçıvanı dövrəyə alan dağlarından da böyük olan ürəyinə heyran qalıblar.
Tarixlərin yadigarı doğma diyarımıza poemalar həsr edilib, Naxçıvan adı könüllərə yazılıb, dodaqlardan süzülüb, qulaqlarda səslənib, gözəl mahnılarda tərənnüm olunub. O mahnılar ki illərdir, ürəklərə yol tapa, milyonların yaddaşına əbədilik həkk ola bilib. O mahnılar ki eşidəndə ruhu saflaşdırır, layla kimi könül oxşayır. Sözlərinin şirinliyi, saflığı, təbiiliyi, həzinliyi insanı ovsunlayır:

Mən səni vəsf edim öz anam kimi,
Sarılım boynuna mehriban kimi.
Eşqin, məhəbbətin bir ümman kimi
Axır könüllərə sarı, Naxçıvan,
Ellərin sevgili yarı, Naxçıvan.

Hər dəfə bu mahnını eşidəndə düşünürdüm ki, bu qədər sevgi, qəlb çırpıntıları ana-bala, ata-övlad hissləri, yurd sevgisi ilə bəzənmiş şux, əbədiyaşar mahnının bəstəkarı yalnız və yalnız naxçıvanlı ola bilər. Çünki bu diyara övlad məhəbbəti mahnının melodiyasında belə, açıq-aşkar duyulur. Ona görə də istər-istəməz fikirləşirsən: belə istək dolu mahnını ancaq bu torpaqda doğulub-böyümüş, onun suyundan içmiş övlad bəstələyə bilər. Araşdıranda isə görürük ki, “Barı Naxçıvan” mahnısının müəllifi 1912-ci ildə Qarabağda – Füzuli şəhərində anadan olmuş Məmməd Cavadovdur. Onun həyatının müəyyən bir hissəsi Naxçıvanda keçib. Mahnının sözlərindən duyulur ki, bu diyar ona nə qədər doğma və əziz olub. Bəstəkarın bu mahnısı neçə illərdir ki, ürəkləri fəth edir. Bu musiqi əsərinin yaranma tarixi isə belədir: Bəstəkar 1945-ci ildə ordubadlı tanınmış şair Hüseyn Əzimlə tanış olur. Onun şeirləri arasında “Barı Naxçıvan” bəstəkarın diqqətini çəkir. Və beləliklə, bu gün də dillər əzbəri olan “Barı Naxçıvan” mahnısı yaranır. Mahnının ilk ifaçısı bəstəkarın həyat yoldaşı Zərqələm Cavadova olub. Sonralar mahnı Məhəbbət Kazımov və digər sənətkarlar tərəfindən də ifa edilib.

Ardını oxu...

ARXİV

Oktyabr 2019
Be Ça Ç Ca C Ş B
30 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 1 2 3

MÜƏLLİFLƏR

KEÇİDLƏR