04 İyul 2020, Şənbə
“Azərbaycan” İstilik Elektrik Stansiyası əsaslı yenidənqurmadan sonra istifadəyə verilib

“Azərbaycan” İstilik Elektrik Stansiyasının 330…

Prezident İlham Əliyev Bakının Neapol küçəsindəki yerüstü piyada keçidinin açılışında iştirak edib

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev iyunun 22-də Bakının Xətai…

Prezident İlham Əliyevlə “Microsoft” şirkətinin vitse-prezidenti və digər nümayəndələri arasında videokonfrans keçirilib

İyunun 16-da “Microsoft” şirkətinin təşəbbüsü…

Muxtar respublikada taxıl biçini mütəşəkkil aparılır

Ümummilli liderimiz Heydər Əliyev demişdir: “Torpaqlarımız, hava, su, ərazimiz Azərbaycanda…

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin yanında  Təhlükəsizlik Şurasının iclası keçirilib

İyunun 25-də Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri Günü münasibətilə Naxçıvan Muxtar Respublikası…

Naxçıvan Şəhər Nəqliyyat İdarəsinə 6 yeni avtobus verilmişdir

“Naxçıvan Muxtar Respublikasının 2019-2023-cü illərdə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı”nda nəqliyyat sektorunun…

Yaşıllıqlara qulluq sağlamlığımızı qoruyur

Naxçıvanda iməcilik keçirilib  Muxtar respublikada həyata…

Heydər Əliyev adına Hərbi Liseyin  20-ci buraxılış mərasimi keçirilmişdir

  İyunun 17-də Heydər Əliyev adına Hərbi Liseyin 20-ci buraxılışı münasibətilə tədbir…

Naxçıvanda Milli Qurtuluş Günü qeyd olunub

Sosial qayğıya ehtiyacı olanlara mənzil və avtomobillər təqdim edilib…

Altıncı çağırış Naxçıvan Muxtar Respublikası  Ali Məclisinin ikinci sessiyası keçirilmişdir

Mayın 23-də altıncı çağırış Naxçıvan Muxtar Respublikası…

Frontpage Slideshow | Copyright © 2006-2011 JoomlaWorks Ltd.


İCTİMAİ-SİYASİ



Naxçıvan Muxtar Respublikası flora və fauna ilə yanaşı, mineral sərvətlərinin ehtiyatına və müxtəlifliyinə görə də çox zəngindir, ərazisində 40-dan artıq müxtəlif faydalı qazıntı yataqları mövcuddur. Bunlardan Duzdağ daşduz, Nehrəm dolomit, Biləv zəy süxurları, Gümüşlü qurğuşun-sink, Kotam kobalt, Xal-xal sərbəst mis, Buzqov, Şahtaxtı, Qarabağlar travertin, Şahbuz, Babək gil minerallar, Gümüşlü kvarsit, Biçənək torf, Gömür kükürd, Parağaçay, Qapıcıq molibden və Ordubad rayonunun Məzrə kəndindən Şahbuz rayonunun Güney Qışlaq kəndinədək uzanan seolittərkibli yataqlar kimi sənaye əhəmiyyətli sərvətimizi misal göstərə bilərik. Təbii sərvətlərin mühafizəsi, onlardan səmərəli istifadə etməklə tətbiqinə nail olmaq, hazırda fundamental elmin mühüm və perspektivli məsələlərindən biridir.
Muxtar respublikanın mineral xammalları içərisində xalq təsərrüfatının müxtəlif sahələrində tətbiq olunanlardan biri də seolitlərdir. Dünya praktikasına əsaslanaraq demək olar ki, müasir dövrün ən aktual problemi olan tullantıların utilizasiyası və basdırılmasında yüksək fiziki-kimyəvi xassələrə malik və maya dəyəri aşağı olan təbii seolitlərdən geniş istifadə olunur. Unikal xassələrə və spesifik kristal quruluşa malik seolitlərdən sənaye tullantı kükürd və karbondan təmizlənməsində geniş istifadə olunması məlum və perspektivli sayılır.

Dünyada mövcud olan 200 sintetik və 50-yə yaxın təbii seolitdən yalnız səkkizi sənaye əhəmiyyətinə malikdir. Sevindirici haldır ki, Naxçıvanın təbii seoliti məhz bu səkkizliyə daxil olanların sırasındadır.
Qeyd edək ki, sənaye əhəmiyyətli o yataqlar hesab olunur ki, orada seolitin miqdarı 50 faizdən artıq olsun. Naxçıvanın seolittərkibli yataqlarında bu mineralın miqdarı 70-75 faiz arasında dəyişir.
Muxtar respublikanın seolittərkibli yataqları aydın yaşılımtıl-mavi rəngi ilə digər minerallardan fərqlənir. Naxçıvanın seolittərkibli süxurları cənub-şərqdən şimal-qərbə Düylünçay və Qaradərəçaylar arasında, Nurs-Türkeş çökəkliyindən Zoğalasu çayı boyunca, şimal-qərbə isə Kükü çayından Qızıl Qışlaq kəndinə qədər geniş zolaqla uzanır.
Seolitlərin ən geniş tətbiq sahələrindən biri suyun təmizlənməsidir. Onun vasitəsilə suyu insan orqanizmi üçün ziyanlı olan maddələrdən təmizləmək mümkündür.
Seolitlərdən doldurucu kimi tara karton qutuların istehsalında istifadə edilir. Belə kartonlar öz daxilində mikroiqlim yaradaraq tərəvəzlərin saxlanma müddətini uzadır, keyfiyyətini saxlayır və onlar zədələnmir. Meyvə-tərəvəz saxlamaq üçün istehsal olunan tara karton qutularının tərkibinin 40%-nin təbii seolitdən olması onların saxlanma müddətini 3-5 dəfə artırmış olur. Kağızın istehsalında da seolitdən geniş istifadə edilir.
Neft-kimya sənayesində neftin ayrılması prosesində seolitlərdən katalizator kimi geniş istifadə olunur. Seolit-katalizatorlar üzərində dünyada hər gün 5 milyon ton neft istehsal olunur və belə qurğularda seolitin illik sərfi 350 min ton təşkil edir.
Heyvandarlıq və quşçuluq təsərrüfatlarında seolitlərdən profilaktik və müalicəvi əlavə kimi istifadə olunması məhsuldarlığın artması ilə yanaşı, heyvan və quşlarda xəstəliyə qarşı profilaktikanı da təmin edir.
Seolitlər həm də gübrə istehsalında əlavə kimi tətbiq olunur. Bu halda bir neçə müsbət nəticə əldə edilir, gübrə torpaqda uzun müddət qalır, qida maddələrinin yuyulmasının qarşısı alınır, sərf olunan gübrənin miqdarı azalır, torpağın mikroflorası yaxşılaşır və məhsuldarlıq artır.
Təbiətdə ən güclü zərərli maddələri insan orqanizmindən xaric edən mineralın seolit olduğu da dünya alimləri tərəfindən sübuta yetirilib. Belə ki, seolitlər insan orqanizmində olan zərərli maddələri, ağır metalları öz quruluşuna hopduraraq orqanizmdən xaric edir. Bu səbəbdən də orqanizmin ən həssas üzvləri – beyin, sinir, hormon və immun sistem, qaraciyər zərərli maddələrdən mühafizə olunur.
Digər tərəfdən seolitlər tikinti materiallarının istehsalında əlavə kimi geniş istifadə olunur, bu isə onların davamlılığına və möhkəmliyinə müsbət təsir göstərir.
Seolitlərdən stomatologiyada da geniş istifadə edilir. Yeni nəsil stomatoloji farforların tərkibinə seolit əlavə olunur ki, bu da onların tez dağılmasının qarşısını alır. Sadalanan tətbiq sahələri bu mineralın nə qədər əhəmiyyətli olduğunu bir daha sübut edir. Təbiətin muxtar respublikamıza bəxş etdiyi və geniş tətbiq sahəsinə malik, ehtiyatı milyon tonlarla ifadə olunan bu unikal mineralın xalq təsərrüfatının müxtəlif sahələrində səmərəli tətbiqinə nail olmaq iqtisadiyyatımıza öz töhfəsini verə bilər.
Onu da qeyd edək ki, sintetik seolitlər yüksək maya dəyərinə görə az miqdarda istehsal olunduğundan sənayedə və yeni texnologiyaların hazırlanmasında onun tətbiqi problemlər yaradır. Bu baxımdan laboratoriya və yaxud sənaye səviyyəsində alınan seolitlərin yerinə təbii seolittərkibli ehtiyatlardan istifadə etmək daha sərfəlidir.
Ümid edirik ki, belə unikal xassəli mineralın tətbiq sahələri geniş­lənəcək və həyatımızda daha böyük rol oynayacaq.

Günel Məmmədova
AMEA Naxçıvan Bölməsinin
Təbii Ehtiyatlar İnstitutunun
laboratoriya rəhbəri,
kimya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

  • 000.jpg
  • 00000.jpg.jpg
  • 000000000000.jpg.jpg
  • 1-2015.jpg
  • 1-20155.jpg
  • 01.jpg
  • 1.jpg
  • 2.jpg
  • 02.jpg
  • 3 li mekteb.jpg
  • 3-2015.jpg
  • 03.jpg
  • 3.jpg
  • 03_PREZIDENT-NAXCIVAN-SEFER-MUSIQI-MAKTABI-ACHILISH.jpg
  • 4-2015.jpg
  • 4.jpg
  • 5-2015.jpg
  • 5.jpg
  • 05.jpg
  • 6-2015.jpg

HƏFTƏLİK NÖMRƏLƏR

Prev Next

Buraxılış mərasimi keçirilib

03-07-2020-21-30 İCTİMAİ-SİYASİ

Buraxılış mərasimi keçirilib

Naxçıvan Qarnizonu Qoşunlarında növbəti ixtisas hazırlığı ...

Vergilərin və Sosial sığorta haqlarının …

03-07-2020-20-44 İQTİSADİYYAT

Vergilərin və Sosial sığorta haqlarının ödənilməsi ilə bağlı yeniliklər tətbiq edilir

Naxçıvan Muxtar Respublikasında özəl sektora yaradılan əlv...

“Mütaliədən qalma!” aksiyası davam edir

03-07-2020-20-37 -Mədəniyyət

“Mütaliədən qalma!” aksiyası  davam edir

Naxçıvan Muxtar Respublikası Gənc­lər və İdman Nazirliyi v...

Onlayn konfrans keçirilib

03-07-2020-20-31 İCTİMAİ-SİYASİ

Onlayn konfrans keçirilib

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin təşkilat...

Fərdi ev tikməyi arzu edənlər bunları d…

03-07-2020-20-27 İQTİSADİYYAT

Fərdi ev tikməyi arzu edənlər  bunları da bilməlidirlər

Məlum olduğu kimi, bu gün muxtar respublikamızda əhalinin ...

Müasir Naxçıvan ümummilli lider Heydər Ə…

03-07-2020-20-24 İCTİMAİ-SİYASİ

Müasir Naxçıvan ümummilli lider Heydər Əliyevin müəyyənləşdirdiyi  inkişaf strategiyasının düzgün həyata keçirilməsinin bəhrəsidir

Bunu ötən ayın ümumi mənzərəsində bir daha gördük “Mənim ...

Gəlirli sahə olan tütünçülük inkişaf etd…

03-07-2020-19-33 İQTİSADİYYAT

Gəlirli sahə olan tütünçülük inkişaf etdirilir

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin...

Növbəti buraxılış (qəbul) imtahanları k…

03-07-2020-18-52 -Elm və təhsil

Növbəti buraxılış (qəbul)  imtahanları keçirilib

Dünən Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən respublikanın 16 ş...

“Türk Hava Yolları”: İstanbul–Bakı-İstan…

03-07-2020-18-07 İCTİMAİ-SİYASİ

“Türk Hava Yolları”: İstanbul–Bakı-İstanbul uçuşları bərpa olunub

Çərşənbə və cümə günlərində “Türk Hava Yolları”nın icra ed...

Şahbuz rayonundakı hərbi hissəyə 4 tona …

03-07-2020-18-05 İCTİMAİ-SİYASİ

Şahbuz rayonundakı hərbi hissəyə 4 tona yaxın meyvə təhvil verilib

Şahbuz Rayon İcra Hakimiyyəti tərəfindən bağlardan toplana...

Azərbaycanda daha 583 nəfər koronavirusa…

03-07-2020-17-44 İCTİMAİ-SİYASİ

Azərbaycanda daha 583 nəfər koronavirusa yoluxdu, 395 nəfər sağaldı, 7 nəfər öldü

Azərbaycanda 583 yeni koronavirus infeksiyasına yoluxma fa...

Azərbaycan iş adamları “Digital Colombia…

03-07-2020-16-36 İQTİSADİYYAT

Azərbaycan iş adamları “Digital Colombia Investment Roadshow”da iştiraka dəvət olunur

Kolumbiyanın ölkəmizdəki səfirliyi Azərbaycanın bütün bizn...

Bugünkü buraxılış imtahanlarının cavabı …

03-07-2020-16-33 -Elm və təhsil

Bugünkü buraxılış imtahanlarının cavabı nə vaxt açıqlanacaq? - RƏSMİ

Dövlət İmtahan Mərkəzi tərəfindən bu gün keçirilən növbəti...

Ali məktəblərə qəbul olunmaq üçün 13 min…

03-07-2020-15-55 -Elm və təhsil

Ali məktəblərə qəbul olunmaq üçün 13 mindən çox subbakalavr ərizəsini təsdiqlədib

Ali təhsil müəssisələrinə subbakalavrların ərizə qəbulu da...

“Xınalıq” qoruğu UNESCO-nun Dünya İrs Si…

03-07-2020-15-09 İCTİMAİ-SİYASİ

“Xınalıq” qoruğu UNESCO-nun Dünya İrs Siyahısına namizədlik üçün ilkin siyahıya salınıb

Dövlət Turizm Agentliyinin tabeliyində olan “Xınalıq” Dövl...

İyulun 5-də ilin üçüncü Ay tutulması ola…

03-07-2020-14-37 İCTİMAİ-SİYASİ

İyulun 5-də ilin üçüncü Ay tutulması olacaq

Bu ilin üçüncü Ay tutulması hadisəsi iyulun 5-də baş verəc...

Planetlərin paradı başlayır

03-07-2020-14-35 İCTİMAİ-SİYASİ

Planetlərin paradı başlayır

4 iyul 2020-ci il tarixində Günəş sistemindəki bütün plane...

Müdafiə Nazirliyi: Hərbi qulluqçular xüs…

03-07-2020-13-59 İCTİMAİ-SİYASİ

Müdafiə Nazirliyi: Hərbi qulluqçular xüsusi karantin rejimi ilə əlaqədar təyin edilmiş ərazilərdə xidmətin aparılmasında iştirak edirlər

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti yanında Operativ...

DTX: Xarici İşlər Nazirliyinin bəzi vəzi…

03-07-2020-13-54 İCTİMAİ-SİYASİ

DTX: Xarici İşlər Nazirliyinin bəzi vəzifəli şəxslərinin qanunazidd əməllərinin qarşısı alınıb

Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin bəzi vəz...

Kəngərli rayonunda yeni Rabitə Evinin in…

03-07-2020-12-19 İQTİSADİYYAT

Kəngərli rayonunda yeni Rabitə Evinin inşası davam etdirilir

Bu ilin mart ayından başlayaraq muxtar respublikanın Kəngə...

Prev Next

“Nakhichevan” decorated with “Genocide t…

06-02-2020-11-51 News

“Nakhichevan” decorated with “Genocide tales”, pomegranate, apricot, grapes fights, salvation army 416

(Previous in the 16th January dated newspaper) … Armenians’ claims ...

“Melted down” Nakhichevan in Don or wher…

06-02-2020-11-44 News

“Melted down” Nakhichevan in Don or where from starting of Armenians’ Nakhichevan “love”?

13 years ago, in December 2007, there were published news in Mass Me...

President Ilham Aliyev received Chairman…

20-11-2019-22-02 News

President Ilham Aliyev received Chairman of Supreme Assembly of Nakhchivan Autonomous Republic Vasif Talibov

President of the Republic of Azerbaijan Ilham Aliyev has received Ch...

This chess festival was unforgettable fo…

15-05-2019-19-34 News

This chess festival was unforgettable for me

Winner of International Chess Festival "Nakhchivan-2019" interview wit...

The International Chess Festival "N…

15-05-2019-19-27 News

The International Chess Festival "Nakhchivan-2019" has finished

The Nakhchivan-2019 International Chess Festival, dedicated to the 96t...

This festival has a special place in the…

09-05-2019-18-42 News

This festival has a special place in the calendar

The tense and stubborn struggle of the intellectuals participating in ...

The 8th round of the International Chess…

09-05-2019-18-33 News

The 8th round of the International Chess Festival was over

The 8th round of the International Chess Festival "Nakhchivan-2019" de...

Blitz Tournament

08-05-2019-08-01 News

Blitz Tournament

The Blitz Tournament was also held among the participants of the ongoi...

Chess players competed for the futsal ch…

07-05-2019-20-19 News

Chess players competed for the futsal championship

Chess players have a good break in the International Chess Festival. ...

Nakhchivan introduced himself as a chess…

04-05-2019-09-02 News

Nakhchivan introduced himself as a chess land in the world arena

As is known, the International Chess Festival "Nakhchivan-2019", dedic...

The first round of the festival has come…

02-05-2019-20-20 News

The first round of the festival has come to an end

The first round of the Nakhchivan-2019 International Chess Festival, d...

The International Chess Festival has sta…

02-05-2019-16-20 News

The International Chess Festival has started

By the symbolic move of the Minister of Youth and Sports of the Repu...

The opening ceremony of the Internationa…

02-05-2019-16-03 News

The opening ceremony of the International Chess Festival "Nakhchivan-2019" was held

The Nakhchivan State Musical Drama Theater hosted the Nakhchivan-2019 ...

Prev Next

Проект "Север-Юг" сделал Азерб…

04-03-2020-21-55 Новости

Проект "Север-Юг" сделал Азербайджан ключевым экономическим партнером и для Европы, и для Азии

Международный транспортный коридор Север-Юг - это транспортная артер...

Президент Ильхам Алиев принял председате…

20-11-2019-22-05 Новости

Президент Ильхам Алиев принял председателя Верховного Меджлиса Нахчыванской Автономной Республики Васифа Талыбова

Президент Азербайджанской Республики Ильхам Алиев принял председател...

Этот шахматный фестиваль был незабываемы…

15-05-2019-19-33 Новости

Этот шахматный фестиваль был незабываемым для меня

Победитель Международного шахматного фестиваля "Нахчыван-2019" интервь...

Международный шахматный фестиваль "…

15-05-2019-19-29 Новости

Международный шахматный фестиваль "Нахчыван-2019" завершился

Завершился международный шахматный фестиваль «Нахчыван-2019», посвящен...

Вице-президент Международной шахматной ф…

14-05-2019-11-36 Новости

Вице-президент Международной шахматной федерации: шахматные школы в Нахчыване могут стать примером для всего мира

Международный шахматный фестиваль «Нахчыван - 2019» - турнир очень выс...

Президент Шахматной федерации Азербайджа…

14-05-2019-11-35 Новости

Президент Шахматной федерации Азербайджана: “Нахчыван - 2019” проявляет большой интерес к Международному шахматному фестивалю

Большой интерес вызывает традиционный Международный шахматный фестивал...

Этот фестиваль занимает особое место в к…

09-05-2019-18-49 Новости

Этот фестиваль занимает особое место в календаре

Продолжается напряженное и упорное соревнование интеллектуалов, участв...

8-й тур Международного шахматного фестив…

09-05-2019-18-16 Новости

8-й тур Международного шахматного фестиваля был завершен

В Шахматном центре в городе Нахчывань завершился восьмой тур Междунаро...

Фестиваль проходит на высоком уровне

08-05-2019-21-21 Новости

6-ой тур Международного шахматного фестивалья Нахчыван-2019, посвященн...

Блиц Турнир

08-05-2019-08-01 Новости

Блиц Турнир

Также проводился Блиц Турнир среди участников проходящего Международно...

Нахчыван представился шахматной ареной н…

04-05-2019-09-42 Новости

Нахчыван представился шахматной ареной на мировой арене

Международный шахматный фестиваль «Нахчыван-2019», посвященный 96-лети...

Первый тур фестиваля подошел к концу

02-05-2019-20-23 Новости

Первый тур фестиваля подошел к концу

Первый тур Международного шахматного фестиваля «Нахчыван-2019», посвящ...

Состоялась церемония открытия Международ…

02-05-2019-15-58 Новости

Состоялась церемония открытия Международного Шахматного Фестиваля "Нахчыван-2019"

1 мая в Нахчыванском Государственном Музыкально-раматическом театре со...

Стартовал международный шахматный фестив…

02-05-2019-14-39 Новости

Стартовал международный шахматный фестиваль

Международный шахматный фестиваль "Нахчыван-2019" начался с символич...

ARXİV

İyul 2020
Be Ça Ç Ca C Ş B
29 30 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 1 2

MÜƏLLİFLƏR

KEÇİDLƏR